Ứng dụng tế bào gốc trong điều trị bệnh: những bệnh có thể chữa bằng tế bào gốc

Nhờ vào những nghiên cứu y học hiện đại, các bác sĩ đã có thể ứng dụng tế bào gốc trong điều trị bệnh. Những bệnh có thể điều trị bằng tế bào gốc như tủy xương và máu ngoại vi, bao gồm rối loạn tế bào gốc, các dạng bệnh bạch cầu cấp và mãn tính, rối loạn tăng sinh tủy xương và nhiều hơn nữa.

Tế bào gốc là một cuộc cách mạng lớn trong y học giúp hỗ trợ điều trị các bệnh hiểm nghèo. Vậy ứng dụng tế bào gốc trong điều trị bệnh như thế nào? Dưới đây bao gồm 16 loại bệnh phổ biến đã được chứng minh có thể chữa trị được bằng tế bào gốc, mời bạn đọc tham khảo.

1. Tác dụng của tế bào gốc đối với các thành tựu y học hiện đại

1.1 Ghép tủy xương (Ghép tế bào gốc)

Trong 10 liệu pháp ứng dụng tế bào gốc trong điều trị bệnh đã được phê duyệt trên toàn thế giới kể từ năm 2016, liệu pháp duy nhất được sử dụng rộng rãi là ghép tủy xương. Tế bào gốc tạo máu trong tủy xương là loại tế bào gốc đầu tiên được nghiên cứu và là những tế bào đầu tiên được sử dụng để điều trị. Kỹ thuật này đã giúp cứu sống hàng ngàn người trên toàn thế giới bị ung thư máu.

Tế bào gốc
Ứng dụng của tế bào gốc trong việc cấy ghép tủy xương.

1.2 Tái tạo mô

Tái tạo mô có lẽ là ứng dụng quan trọng nhất trong việc nghiên cứu ứng dụng tế bào gốc trong điều trị bệnh. Hiện nay, nếu một người cần một quả thận mới, họ sẽ phải chờ để tìm được một người hiến phù hợp, và sau đó là trải qua một ca phẫu thuật cấy ghép đầy rủi ro. Hạn chế của phương pháp này là người bệnh phải phụ thuộc vào người hiến tặng.

Bằng cách điều khiển các tế bào gốc để chúng biệt hóa thành tế bào khác theo một lộ trình rõ ràng, các nhà khoa học có thể dùng chúng để tạo ra một loại mô hoặc thậm chí là cả một cơ quan trong cơ thể.

Ứng dụng tế bào gốc trong điều trị bệnh: những bệnh có thể chữa bằng tế bào gốc
Ứng dụng tế bào gốc trong việc tái tạo mô của cơ thể

2. Những bệnh có thể chữa bằng tế bào gốc

Tế bào gốc chữa được những bệnh gì? ứng dụng tế bào gốc trong điều trị bệnh vẫn đang tiếp tục thay đổi và phát triển nhanh chóng. Sau đây là danh sách những bệnh có thể chữa bằng tế bào gốc để bạn đọc có thể tham khảo:

  • Các bệnh liên quan đến ung thư máu.
  • Các bệnh về khối u rắn.
  • Các bệnh rối loạn huyết học lành tính.
  • Các bệnh rối loạn suy giảm miễn dịch.
  • Bệnh rối loạn chuyển hóa.
  • U não.
  • Hồi phục sụn.
  • Sửa hở hàm ếch (phế nang).
  • Bệnh Crohn.
  • Bại não.
  • Bệnh động mạch ngoại biên.
  • Bệnh tiểu đường loại 1.
  • Bệnh vật cấy ghép phản ứng lại vật chủ (GVHD).
  • Bệnh não thiếu oxy thiếu máu cục bộ (HIE).
  • Mất thính lực.
  • Tai biến mạch máu não Lupus.
  • Đa xơ cứng Nhồi máu cơ tim.
  • Ung thư buồng trứng.
  • Viêm khớp dạng thấp.
  • Tổn thương tủy sống.
  • Xơ cứng bì.
  • U tinh hoàn.

2.1 Điều trị bệnh tim

Vào năm 2013, một nhóm các nhà nghiên cứu từ Bệnh viện Đa khoa Massachusetts đã báo cáo trong PNAS Early Edition rằng họ đã tạo ra các mạch máu ở chuột trong phòng thí nghiệm từ tế bào gốc của con người.

Trong vòng 2 tuần sau khi cấy ghép tế bào gốc, mạng lưới các mạch máu được tưới máu đã hình thành. Chất lượng của các mạch máu mới được hình thành tốt như các mạch máu tự nhiên.

Ứng dụng tế bào gốc trong điều trị bệnh: những bệnh có thể chữa bằng tế bào gốc
Ứng dụng tế bào gốc trong điều trị bệnh tim

2.2 Điều trị bệnh tiểu đường

Trong quá trình nghiên cứu ứng dụng của tế bào gốc trong lĩnh vực y học, các nhà nghiên cứu phát hiện rằng loại tế bào này có thể chuyển đổi thành các tế bào Beta sản sinh Insulin giúp điều trị bệnh tiểu đường.

Tế bào gốc sẽ được nuôi trong phòng thí nghiệm, sau đó tiến hành cấy ghép vào cơ thể người lớn. Các tế bào gốc sau khi được cấy sẽ thực hiện đầy đủ chức năng của chất Insulin.

Ứng dụng tế bào gốc trong điều trị bệnh: những bệnh có thể chữa bằng tế bào gốc
Ứng dụng tế bào gốc trong điều trị bệnh tiểu đường

2.3 Hỗ trợ điều trị bệnh ung thư

Ung thư là căn bệnh khó chữa trị và có tỷ lệ sống thấp nhất. Tuy nhiên, việc ứng dụng tế bào gốc trong y học ngày nay đã cho thấy những tín hiệu tích cực trong việc hỗ trợ điều trị ung thư. Bệnh nhân sau khi hoá trị và xạ trị để điều trị ung thư sẽ được cấy ghép tế bào gốc máu (HSCs) nhằm khôi phục các tế bào máu (bao gồm ba loại: hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu) đã bị phá huỷ.

2.4 Chữa trị bệnh đột quỵ

Đột quỵ gây ra sự tác động làm vỡ các mạch máu, ngăn chặn oxy và chất dinh dưỡng lên não, khiến các tế bào não chết dần. Ứng dụng tế bào gốc tự thân (được lấy từ chính người bệnh) hoặc tế bào gốc dị thân (được lấy từ người hiến tặng) giúp cải thiện bệnh đột quỵ bằng cách thúc đẩy tăng trưởng các tế bào não và bổ sung chức năng thần kinh não. Ngoài ra, tế bào gốc còn hỗ trợ cải thiện chuyển động của các khớp, cử động các chi đối với bệnh nhân sau đột quỵ.

Ứng dụng tế bào gốc trong điều trị bệnh: những bệnh có thể chữa bằng tế bào gốc
Ứng dụng tế bào gốc trong điều trị bệnh đột quỵ

2.5 Điều trị viêm khớp

Viêm khớp phổ biến tập trung ở người lớn tuổi, tình trạng đau khớp hiện nay cũng xuất hiện ở người trẻ với các triệu chứng từ nhẹ đến nặng. Loại tế bào gốc trung mô MSCs có trong tủy xương giúp hỗ trợ thúc đẩy sản sinh và tái tạo mô tại xương khớp, đồng thời cải thiện được hệ thống miễn dịch ở người bệnh. Sau khi áp dụng liệu pháp này, bệnh nhân có thể khỏi bệnh sau 2 – 4 tháng điều trị.

2.6 Điều trị bệnh hồng cầu hình liềm

Các nhà khoa học đã thành công khi ứng dụng tế bào gốc trong điều trị bệnh hồng cầu hình liềm. Đối với bệnh hồng cầu hình liềm, bệnh nhân sẽ được xạ trị hoặc hóa trị để tiêu diệt các tế bào máu xấu. Tuy nhiên trong quá trình chữa trị, các tế bào lành lặn cũng bị tổn thương. Việc tiêm tế bào gốc từ máu cuống rốn sẽ giúp cơ thể bệnh nhân bắt đầu quá trình tái tạo tạo ra các tế bào máu mới, khỏe mạnh. Từ đó hỗ trợ cơ thể người bệnh phục hồi nhanh hơn, khỏe mạnh hơn.

2.7 Điều trị bệnh võng mạc

Khi nghiên cứu về ứng dụng tế bào gốc trong điều trị bệnh, các nhà khoa học nhận ra tế bào gốc giúp thúc đẩy phát triển các tế bào cảm quang và tái tạo tế bào có trong võng mạc, từ đó hỗ trợ điều trị nhiều bệnh liên quan tới võng mạc. Những bệnh có thể chữa bằng tế bào gốc biểu mô, tế bào gốc mô mỡ và tế bào gốc trung mô có liên quan tới mắt như: bệnh võng mạc, thoái hóa điểm vàng, rối loạn bề mặt nhãn cầu, viêm võng mạc sắc tố,…

2.8 Điều trị bệnh tự kỷ

Ý tưởng chữa bệnh tự kỷ bằng tế bào gốc được hình thành trong khi nghiên cứu ứng dụng tế bào gốc trong điều trị bệnh bại não. Nhóm của Tiến sĩ Kurtzberg tại Duke đã tiến hành thử nghiệm lâm sàng chứng tự kỷ đầu tiên của họ vào năm 2014 điều trị trẻ em bằng máu dây rốn của chính họ. Mặc dù nghiên cứu không có nhóm đối chứng, nhưng kết quả được công bố cho thấy những cải thiện đáng kể trên thang đo hành vi thích ứng Vineland (VABS) cũng như các thang đo do bác sĩ lâm sàng đo lường.

Tỷ lệ thành công của điều trị tỷ lệ thuận với tuổi của bệnh nhân bị bệnh tự kỷ, thời gian mắc bệnh và tình trạng của bệnh nhân và trong 90% trường hợp, tỷ lệ thành công đạt được là 85% trong việc làm chậm quá trình tiến triển, ngăn chặn và hồi phục bệnh tự kỷ. Bằng cách kết hợp tế bào gốc và liệu pháp chữa trị thông thường, bệnh nhân tự kỷ sẽ được:

  • Phát triển nhận thức.
  • Phát triển nâng cao năng lực học tập.
  • Phát triển đầy đủ và siêng năng hơn.
  • Phát triển khả năng ghi nhớ thông tin trong thời gian ngắn hơn và lưu giữ thông tin trong bộ nhớ lâu hơn.
  • Phát triển môi trường và thích ứng.
  • Phát triển chức năng đường tiêu hóa (hệ tiêu hóa).
  • Phát triển hệ thống miễn dịch.

2.9 Điều trị suy tủy

Sau nhiều nghiên cứu, các chuyên gia hàng đầu trong ngành đã chứng minh được tế bào gốc máu từ cuống rốn có thể điều trị chứng suy tủy xương nguy hiểm. Đặc biệt, khi ứng dụng tế bào gốc trong điều trị bệnh trong đó sử dụng tế bào gốc lấy máu cuống rốn luôn được ưu tiên sử dụng nhờ tính an toàn và hiệu quả tích cực mà nó mang lại trong quá trình chữa loại bệnh này.

2.10 Điều trị bệnh bạch cầu

Bệnh bạch cầu là căn bệnh ác tính, biểu hiện của bệnh là việc rối loạn các tế bào máu do sự sản xuất máu bất thường trong tủy xương. Tế bào gốc máu HSCs giúp thay thế các tế bào cũ, đưa tế bào mới khỏe mạnh vào tủy xương. Việc này giúp hỗ trợ thay đổi các tế bào máu cũ bị hỏng bằng những tế bào mới khỏe mạnh hơn.

Ứng dụng tế bào gốc trong điều trị bệnh: những bệnh có thể chữa bằng tế bào gốc
Ứng dụng của tế bào gốc trong điều trị bệnh bạch cầu

2.11 Ứng dụng tế bào gốc điều trị bệnh về da

Tế bào gốc trung mô MSCs giúp hỗ trợ chữa các bệnh rối loạn về da như viêm da dị ứng hoặc bệnh vẩy nến. Trong quá trình chữa trị bệnh, MSCs sản sinh lớp da mới sau khi được ghép vào chân, các chức năng trên da được tái tạo và hồi phục mà không có tác dụng phụ.

Ứng dụng tế bào gốc trong điều trị bệnh: những bệnh có thể chữa bằng tế bào gốc

Tế bào gốc trung mô MSCs được nghiên cứu và ứng dụng trong việc điều trị các bệnh về da

2.12 Điều trị u não

Trong quá trình nghiên cứu ứng dụng tế bào gốc trong điều trị bệnh u não. Các nhà khoa học đã “bẫy” virus Herpes trong các tế bào gốc để nhắm vào các khối u não và kết quả cải thiện đáng kể tỷ lệ sống ở chuột bị u nguyên bào thần kinh đệm đa hình.

Các nhà khoa học sử dụng các tế bào gốc trung mô (MSCs) trở thành hệ thống phân phối thuốc chứa virus chống u não, virus khi được tiêm vào bệnh nhân sẽ phá vỡ và làm teo nhỏ khối u khi nó bắt đầu chuyển từ tế bào gốc sang tế bào khối u. Đây là bước tiến lớn trong y học giúp hỗ trợ điều trị loại bệnh này.

Ứng dụng tế bào gốc trong điều trị bệnh: những bệnh có thể chữa bằng tế bào gốc
Tế bào gốc có tiềm năng trong việc ứng dụng tế bào gốc trong điều trị bệnh u não

2.13 Điều trị bệnh điếc

Theo tài liệu từ Frontiers Media SA, bệnh điếc có 2 loại: Điếc bẩm sinh và điếc do tổn thương. Các nhà nghiên cứu đã tiến hành thử nghiệm ứng dụng tế bào gốc trong điều trị bệnh về tai bằng cách ứng dụng các tế bào gốc ở ốc tai để giúp phục hồi thính lực. Đặc điểm của tế bào gốc ốc tai là khả năng tự tái tạo bẩm sinh và phân chia thành các tế bào khác nhau.

Ốc tai được tái sinh sẽ trở thành ốc tai trưởng thành, các tế bào thần kinh đệm và dây thần kinh. Từ đó, chúng được sử dụng trở thành cấu trúc liên kết thần kinh bên trong tai để điều trị khiếm thính.

2.14 Bệnh vô sinh ở nam

Theo nghiên cứu đến từ Trung tâm Thông tin Công nghệ sinh học Quốc gia Hoa Kỳ, ứng dụng tế bào gốc trong điều trị bệnh vô sinh ở nam giới giờ đây cho thấy những tín hiệu khả quan. Tế bào gốc trưởng thành ở nam giới được sử dụng để sản xuất tế bào tiền thân của tinh trùng. Từ đó sản sinh ra tinh trùng khỏe mạnh.

Ngoài ra, tế bào gốc từ tinh trùng cũng có thể được ghép vào trong tinh hoàn của nam giới bị rối loạn sản xuất tinh trùng, từ đó chữa nhiều bệnh liên quan đến vô sinh như: hiếm muộn, tỷ lệ tinh trùng thấp,… mang lại hy vọng làm cha cho nhiều cánh mày râu.

2.15 Bệnh về phổi

Ứng dụng của tế bào gốc trong y học giúp biến đổi tế bào ở người thành các tế bào của phổi và đường hô hấp. Sử dụng tế bào gốc tự thân tạo ra các mô của phổi đã bị tổn thương để cấy ghép giúp điều trị vô số bệnh liên quan đến phổi, đặc biệt là bệnh xơ phổi vô căn (IPF) hoặc bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD).

2.16 Bệnh về bàng quang

Một nghiên cứu khác đến từ Trung tâm Thông tin Công nghệ sinh học Quốc gia Hoa Kỳ trong việc ứng dụng tế bào gốc trong điều trị bệnh về bàng quang. Các nhà khoa học đã phân lập được các tế bào chuyên biệt từ các tế bào gốc có trong mô mỡ, tủy xương hoặc tế bào nước ối giúp điều trị các bệnh rối loạn bàng quang.

Họ đã sử dụng các tế bào gốc giúp sản sinh và tái tạo lại các mô bàng quang trong phòng thí nghiệm, sau đó cấy vào mô giúp tăng hoặc thay thế bàng quang bị suy chức năng. Đây là bước đột phá y học giúp hỗ trợ điều trị các bệnh nhân gặp vấn đề rối loạn bàng quang.

Ứng dụng tế bào gốc trong điều trị bệnh: những bệnh có thể chữa bằng tế bào gốc
Ứng dụng tế bào gốc trong điều trị bệnh bàng quang

3. Kết luận

Trên lý thuyết, số lượng bệnh lý mà công nghệ tế bào gốc có thể chữa trị tận gốc là không giới hạn. Với việc các nhà khoa học có thể nghiên cứu tạo ra tất cả các loại tế bào thông qua tế bào gốc từ máu và mô dây rốn, chúng ta đang có trong tay tiềm năng rất lớn để chữa trị dứt điểm bất kỳ căn bệnh nào, cho dù là nguy hiểm nhất.

Nền y học thế giới ngày nay phụ thuộc nhiều vào công nghệ kỹ thuật của thời đại, nhưng không có nghĩa là vai trò của con người bị suy giảm. Thực chất, yếu tố con người là vô cùng quan trọng, vì chúng ta chính là nguồn gốc của những loại tế bào toàn năng này.

Nếu có thể tận dụng hết được tiềm năng của tế bào gốc để ứng dụng tế bào gốc trong điều trị bệnh, con người sẽ có thể mở ra một kỷ nguyên mới cho y học hiện đại, kỷ nguyên mà ở đó, chúng ta có thể tập trung vào việc kéo dài tuổi thọ tự nhiên của chính mình.

Trước khi các tác dụng của tế bào gốc còn chưa được các nhà khoa học khai thác và ứng dụng triệt để. Chúng ta vẫn phải trông cậy vào các phương pháp lưu trữ để kéo dài sự sống của tế bào gốc. Hiện nay, công nghệ lưu trữ tế bào gốc đã có mặt khắp nơi trên thế giới, trong đó có Việt Nam. 11 bệnh viện phụ sản lớn nhất cả nước đã và đang cung cấp dịch vụ lưu trữ tế bào gốc máu và mô cuống rốn thông qua việc hợp tác với công ty Medeze, ngân hàng lưu trữ tế bào gốc hàng đầu Thái Lan.

Công ty Medeze không chỉ là ngân hàng lưu trữ tế bào gốc mà còn là đơn vị có khả năng tăng sinh tế bào gốc và có công nghệ nghiên cứu các liệu pháp tế bào gốc để đưa ra ứng dụng điều trị cho bệnh nhân đang lưu trữ tế bào gốc tại ngân hàng. Với đội ngũ bác sĩ có trình độ cao, sự tận tâm và kinh nghiệm, Medeze đang dần được biết đến như một nơi cậy của các bậc cha mẹ Việt đến để đăng ký “Bảo hiểm trọn đời” cho con của mình.

Ứng dụng tế bào gốc trong điều trị bệnh: những bệnh có thể chữa bằng tế bào gốc
Medeze là nơi lưu trữ và tăng sinh tế bào gốc hàng đầu.

Nội dung trên đây đã cung cấp thông tin cho bạn đọc về ứng dụng tế bào gốc trong điều trị bệnh. Những nghiên cứu tiến bộ đã chứng minh sức mạnh của tế bào gốc trong việc phục hồi và tái tạo mô bị tổn thương, mở ra hy vọng lớn cho hàng triệu người trên khắp thế giới. Hãy tham khảo thêm các chủ đề về tế bào gốc cũng như ứng dụng của chúng trong y học qua bài viết tiếp theo.

Medeze – Ngân Hàng Lưu Trữ Tế Bào Gốc – Bảo Hiểm Sức Khỏe Trọn Đời Cho Bé

TP. Hồ Chí Minh

  • C34, Khu Biệt thự Thạnh Xuân, Phường Thạnh Xuân, Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh.
  • 116 Nguyễn Văn Hưởng, Phường Thảo Điền, Thành phố Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh.

Hà Nội

  • Tòa nhà Icon4, Tầng 16, 243A Đê La Thành, Quận Đống Đa, Hà Nội.

Hotline: 1900 633 686.

Tham khảo:

  • Cord Blood Registry website, 03/08/2011
  • Parent’s Guide to Cord Blood Foundation, 20/03/2014
  • National Marrow Donor Program, 3 August 2011
  • National Marrow Donor Program, 03/08/2011
  • Clinical Trials, 03/08/2011
  • MedicineNet năm 2012. Definition of Clinical Trials, 01/02/2014
  • National Marrow Donor Program, 03/08/2011
  • www.ncbi.nlm.nih.go
  • www.medicalnewstoday.com
  • www.newscientist.com