Ngày nay lưu trữ tế bào gốc máu cuống rốn được sử dụng để điều trị nhiều bệnh lý nguy hiểm về máu và miễn dịch tại các bệnh viện trên thế giới. Có những thử nghiệm lâm sàng sử dụng máu cuống rốn cho cả cấy ghép tế bào gốc và các liệu pháp mới trong y học tái tạo.

Lưu trữ tế bào gốc máu cuống rốn để làm gì?

Máu cuống rốn hay còn gọi là máu dây rốn, máu bánh nhau là máu chảy trong tuần hoàn máu thai nhi và cung cấp chất bổ cho bào thai đang phát triển trong tử cung người mẹ. Máu cuống rốn được thu thập để lưu trữ là phần máu còn lại trong dây rốn và bánh nhau khi sản phụ sinh em bé.

tế bào gốc máu cuống rốn trẻ sơ sinh
Máu cuống rốn được thu thập từ dây rốn trong quá trình sinh đẻ

Các ngân hàng lưu trữ tế bào gốc sẽ thu thập máu cuống rốn của em bé khi sinh(khoảng 50 ml) và đem về phòng thí nghiệm để tiến hành tách tế bào gốc. Tế bào gốc trong máu cuống rốn rất giàu tế bào gốc tạo máu (HSCs), tế bào gốc tạo máu chịu trách nhiệm cho sự phát triển của hệ thống miễn dịch và máu của em bé.

Như vậy lưu trữ máu cuống rốn thực chất là lưu trữ tế bào gốc tạo máu (HSCs) được thu thập từ máu cuống rốn trẻ sơ sinh.

Tìm hiểu thêm về tế bào gốc tạo máu là gì tại Tế bào gốc tạo máu (HSCs) là gì?

Tế bào gốc máu cuống rốn được sử dụng như thế nào?

Theo Bệnh viện Truyền máu huyết học TP Hồ Chí Minh, trường hợp ghép tế bào gốc máu cuống rốn đầu tiên được thực hiện vào tháng 10 năm 1988, bởi bác sĩ Eliane Gluckman – Bệnh viện Saint Louis – Paris – Pháp, trên bé trai 5 tuổi bị bệnh thiếu máu Fanconi, từ tế bào gốc máu cuống rốn của em gái sơ sinh của bệnh nhân. Sau ca cấy ghép, tủy mọc tốt, bệnh nhân khỏi bệnh và cho đến nay bệnh nhân vẫn ở trong tình trạng sức khỏe ổn định. Từ đó, tế bào gốc máu cuống rốn được sử dụng ngày càng nhiều để ghép như là một nguồn tế bào gốc để thay thế tủy xương.

Hiện nay, tế bào gốc từ máu cuống rốn có thể được sử dụng để điều trị nhiều loại ung thư máu, thay thế tủy xương và sửa chữa các rối loạn do di truyền. Một số bệnh lý thường được chỉ định điều trị bằng ghép tế bào gốc máu cuống rốn như:

  • Nhóm bệnh bạch cầu, hồng cầu
  • U lympho, suy tủy xương
  • Thiếu máu
  • Rối loạn tự miễn
  • Một số bệnh ung thư
nghiên cứu về tế bào gốc
Tế bào gốc đang được nghiên cứu để điều trị nhiều bệnh lý nguy hiểm.

Tế bào gốc tạo máu cũng đang được nghiên cứu điều trị cho những bệnh nhân ung thư tạng đặc như: Ung thư tinh hoàn, ung thư nguyên bào thần kinh đã cho những kết quả bước đầu khả quan. Nhiều nghiên cứu cũng được tiến hành trong việc ứng dụng điều trị ung thư vú và ung thư buồng trứng ở phụ nữ, carcinoma ở thận, ung thư tế bào nhỏ ở phổi… Nhìn chung, ngoài những bệnh lý ác tính, tế bào gốc hệ tạo máu điều trị hiệu quả những bệnh lý mắc phải hoặc bẩm sinh khác nữa, ví dụ: Thiếu máu bất sản nặng, amyloidosis…

Những lợi ích của lưu trữ tế bào gốc máu cuống rốn

Tế bào gốc máu dây rốn được lưu trữ lại thì có thể hỗ trợ chữa bệnh cho chính đứa trẻ đó sau này mà không sinh ra phản ứng miễn dịch thải bỏ từ cơ thể. Nếu được điều trị bằng tế bào gốc của chính mình thì đứa trẻ sẽ không cần phải dùng tới các loại thuốc ức chế miễn dịch để duy trì tế bào gốc cấy ghép.

Đặc biệt, nếu trong gia đình có người mắc bệnh và cần tế bào gốc để điều trị thì khả năng phù hợp giữa người bị bệnh và mẫu tế bào của đứa trẻ sẽ cao hơn so với mẫu tế bào lấy của người không cùng huyết thống.

Ngoài ra theo bệnh viện Từ Dũ, Có một số ưu điểm của tế bào gốc từ máu cuống rốn so với tế bào gốc từ tủy xương gồm:

  • Tế bào gốc từ máu cuống rốn có thể được dùng để điều trị cho nhiều người hơn tế bào gốc từ tủy xương. Máu cuống rốn dễ lấy hơn so với tủy xương. Thu thập tủy xương gây ra một số rủi ro và có thể gây đau cho người hiến tặng.
  • Máu cuống rốn sau khi lấy sẽ được đông lạnh, lưu trữ và sử dụng trong tương lai. Tủy xương phải được sử dụng ngay sau khi lấy.
  • Tế bào gốc trong máu cuống rốn có thể được sử dụng để tăng cường hệ thống miễn dịch trong quá trình điều trị ung thư. Tế bào gốc tủy xương không có khả năng này.

Có thể lưu loại tế bào gốc nào khác cho con?

Các loại tế bào gốc có trong dây rốn trẻ sơ sinh
Các loại tế bào có trong dây rốn trẻ sơ sinh

Ngoài tế bào gốc tạo máu, một số ngân hàng lưu trữ tế bào gốc sử dụng các công nghệ hiện đại có thể tách tế bào gốc trung mô và tế bào gốc biểu mô từ dây rốn để lưu trữ.

Lưu trữ tế bào gốc trung mô

Tế bào gốc trung mô (MSCs) có thể tách từ máu và mô dây rốn, đây là là những tế bào gốc trưởng thành đa năng, có khả năng tự tăng sinh và biệt hóa thành các tế bào thuộc mô liên kết như mỡ, xương, sụn và các loại tế bào khác như tế bào thần kinh, gan, tụy, thận…

Tế bào gốc trung mô từ dây rốn có tiềm năng lớn trong y học tái tạo để điều trị nhiều loại bệnh khác nhau như bệnh tim mạch, tiểu đường, tự kỷ, chấn thương não/tủy sống, Alzheimer, Parkinson, các bệnh tự miễn, viêm xương khớp, xơ gan, bệnh phổi, làm lành vết thương, thẩm mỹ, chống viêm, phục hồi các tổn thương của mô/cơ quan…

Xem chi tiết về tế bào gốc trung mô tại Tế bào gốc trung mô (MSCs) là gì?

Lưu trữ tế bào gốc biểu mô

Tế bào gốc biểu mô (EpSCs) là những tế bào có khả năng biệt hóa thành các tế bào sừng (là những tế bào bề mặt da), tế bào gan và tế bào sản sinh chất nhầy mucin….để che phủ bề mặt như da, lớp che đậy mặt trong của các cấu trúc rỗng như ruột, đường hô hấp. Đây là loại tế bào gốc khó phân lập và ít có ngân hàng có khả năng lưu trữ loại tế bào gốc này.

Tế bào gốc biểu mô đang có nhiều nghiên cứu về cấy ghép da, điều trị thoái hóa giác mạc, thoái hóa thần kinh…

nghiên cứu tế bào gốc
Tiềm năng của tế bào gốc trong điều trị các bệnh lý nguy hiểm trong tương lai là rất lớn.

Lưu trữ tế bào gốc được bao lâu?

Tế bào gốc từ máu dây rốn sau khi xử lý được trộn với dung dịch bảo quản, hạ nhiệt độ theo và được bảo quản đông lạnh trong ni tơ lỏng ở nhiệt độ khoảng -196°C. Tế bào gốc sẽ được bảo tồn đầy đủ chức năng vốn có với thời gian lưu giữ lâu dài. Hiện nay trên thế giới chưa có tài liệu công bố thời gian tối đa khi lưu giữ ở nhiệt độ âm sâu nói trên. Vì vậy, về lý thuyết có thể lưu giữ không hạn chế về thời gian nếu có nhu cầu.

Ngân hàng lưu trữ tế bào gốc lâu đời nhất chỉ mới được thành lập cách đây khoảng 30 năm, nên một số ngân hàng lưu trữ sẽ cam kết chất lượng trong 30 năm (là số năm đã được kiểm chứng thực tế). Tuy nhiên thời gian lưu trữ trong hợp đồng với khách hàng có thể lên tới 60 năm hoặc lâu hơn.

Bảng chi phí lưu trữ tế bào gốc của các ngân hàng lưu trữ tại Việt Nam

Chi phí lưu trữ tế bào gốc của các ngân hàng lưu trữ (quốc tế và nội địa Việt Nam) thường khác nhau, khác nhau giữa các ngân hàng và khác nhau giữa các gói dịch vụ lưu trữ. Tìm hiểu thêm về chi phí lưu trữ của từng ngân hàng lưu trữ tế bào gốc đang có mặt tại Việt Nam tại bài viết Chọn ngân hàng lưu trữ tế bào gốc phù hợp với ngân sách.

Live your life you love!

sent from Medeze with ❤️!