Hiện nay không có phương pháp điều trị suy thận bằng tế bào gốc nào được Cơ quan quản lý thực phẩm và thuốc Hoa Kỳ (FDA) chấp thuận, nhưng các nhà nghiên cứu đang tiến hành các thử nghiệm lâm sàng để kiểm tra xem liệu pháp điều trị bệnh thận dựa trên tế bào gốc có an toàn và hiệu quả ở người hay không.

Các bệnh về thận

Thận nằm về phía sau của cơ thể, cao hơn xương hông khoảng 10 cm và ngay dưới lồng ngực. Thận là một cơ quan quan trọng trong hệ tiết niệu, với chức năng chính là lọc máu.

Các bệnh về thận thường liên quan đến tổn thương chức năng thận và có thể là cấp tính hoặc mãn tính. Trong bệnh thận cấp tính có sự suy giảm chức năng thận đột ngột. Nó thường xảy ra do mất một lượng lớn máu hoặc tai nạn và thường tồn tại trong thời gian ngắn, mặc dù đôi khi nó có thể dẫn đến tổn thương thận lâu dài.

Bệnh thận mãn tính được định nghĩa là mất một phần ba chức năng thận trở lên trong ít nhất ba tháng. Trong bệnh thận mạn tính, chức năng thận xấu đi trong vài năm và vấn đề thường không được phát hiện trong nhiều năm vì ảnh hưởng của nó tương đối nhẹ. Một số triệu chứng liên quan đến bệnh thận mãn tính là: nhức đầu, mệt mỏi, huyết áp cao, ngứa, khó thở…

Tuy nhiên, bệnh thận có thể dẫn đến suy thận (chức năng thận ít hơn 10%). Một khi điều này xảy ra, bệnh nhân cần được lọc máu hoặc ghép thận để duy trì sự sống. Nguy cơ phát triển bệnh thận mãn tính tăng lên do tuổi già, tiểu đường, huyết áp cao, béo phì và hút thuốc.

Trung bình khoảng 10% dân số mắc bệnh thận mãn tính, khiến họ có nguy cơ phát triển suy thận. Con số này đang tăng lên hàng năm và không có đủ người hiến tạng để cấy ghép do có quá nhiều bệnh nhân. Điều này làm cho việc phát triển các lựa chọn điều trị mới để điều trị bệnh thận ngày càng quan trọng.

Điều trị suy thân bằng tế bào gốc?

Các nhà khoa học vẫn đang tranh luận về những tế bào gốc thận nào tồn tại trong cơ thể người trưởng thành và vai trò của chúng trong quá trình sửa chữa tự nhiên của thận.

tế bào gốc ở thận
Hình ảnh kính hiển vi của mô thận cho thấy các ống. Một ống được đánh dấu để hiển thị các tế bào biểu mô (xanh lam), nhân tế bào (xanh lục) và lòng ống (trung tâm tối).

Bằng chứng thuyết phục nhất cho sự tồn tại của các tế bào gốc đó là việc phát hiện ra Tế bào tiền thân thận (RPC) tại cực tiết niệu của nang nephron Bowman (được đánh dấu màu xanh lam trong sơ đồ trên). Các tế bào này có một số đặc điểm chính của tế bào gốc và các nhà nghiên cứu đã chỉ ra rằng chúng chịu trách nhiệm sản xuất podocytes – tế bào chuyên biệt liên quan đến công việc lọc máu của thận và cần được thay thế liên tục trong suốt cuộc đời của chúng ta.

Các nghiên cứu cũng cho thấy rằng những RPC tương tự này có thể tạo ra một loại tế bào chuyên biệt thứ hai được tìm thấy trong lớp màng nephron. Cũng như tế bào gốc thận, tế bào có một số đặc điểm của tế bào gốc trung mô đã được phân lập từ thận.

Nghiên cứu tế bào gốc trung mô điều trị bệnh thận

Một số loại tế bào khác nhau từ tủy xương đã được thử nghiệm trên động vật và trong các nghiên cứu lâm sàng để sử dụng trong bệnh thận. Trong số tất cả các tế bào đang được nghiên cứu, tế bào gốc trung mô (MSCs) đã cho kết quả hứa hẹn nhất cho đến nay. Các nghiên cứu cho thấy tế bào gốc trung mô có thể tăng cường khả năng tự phục hồi nội tại của thận.

Tế bào gốc thận phát triển trong phòng thí nghiệm
Tế bào gốc thận phát triển trong phòng thí nghiệm

Các nhà nghiên cứu đang nghiên cứu tác dụng điều trị tế bào gốc trung mô có nguồn gốc từ tủy xương (bmMSC) này trong bệnh thận đã gợi ý rằng các tế bào này có thể giải phóng các protein có thể giúp tế bào thận phát triển, ức chế tế bào chết và có thể khuyến khích tế bào gốc của chính thận sửa chữa tổn thương thận. Nghiên cứu sâu hơn là cần thiết để xác định xem những ý tưởng này có đúng hay không. Các thử nghiệm lâm sàng sử dụng bmMSCs đang được tiến hành để kiểm tra hiệu quả của những tế bào này trong việc điều trị bệnh nhân bị bệnh thận.

Cần có thêm nhiều nghiên cứu để xác định vai trò chính xác của tế bào gốc trung mô trong việc duy trì thận bình thường và tìm hiểu tiềm năng của chúng trong việc tăng cường khả năng tự tái tạo hoặc sửa chữa của thận sau khi bị hư hỏng.

Theo các bác sĩ bệnh viện Vinmec, các nhà khoa học vẫn chưa phân lập được các tế bào cụ thể chịu trách nhiệm sửa chữa thận, do vậy các nghiên cứu mới nhất về ghép tế bào gốc hiện nay trên thế giới mới chỉ cho thấy làm giảm tình trạng viêm và tăng nhẹ chức năng thận. Ghép thận hoặc lọc thận chu kỳ vẫn là giải pháp thực tế nhất cho tình trạng thận suy giai đoạn cuối.

Xem thêm: Tế bào gốc có thể giúp ích như thế nào với bệnh tiểu đường?

Live your life you love!

sent from Medeze with ❤️!