Trong thai kỳ, cũng giống như bất kỳ thời điểm nào khác trong cuộc đời, huyết áp cao (được gọi là tăng huyết áp) khi mang thai có thể gây nguy hiểm cho cả mẹ bầu và em bé nên cần được theo dõi toàn diện. Huyết áp thấp (được gọi là hạ huyết áp), dù đang trong thời kỳ mang thai hay trong trường hợp khác, ít có khả năng là nguyên nhân đáng lo ngại nhưng cần được theo dõi.

Huyết áp cao, huyết áp thấp: Sự thật và cách phòng ngừa
Huyết áp cao, huyết áp thấp: Sự thật và cách phòng ngừa

Huyết áp cao, huyết áp thấp: Sự thật và cách phòng ngừa

Cho dù tình trạng huyết áp của mẹ bầu đã có từ trước khi mang thai hay bắt đầu trong thai kỳ (thai nghén), bác sĩ sẽ làm việc với mẹ bầu về cách giải quyết tốt nhất các vấn đề về huyết áp để giữ an toàn cho mẹ bầu và thai nhi đang lớn.

Huyết áp cao và thấp có thể xảy ra trong thai kỳ vì nhiều lý do, đôi khi là một biến chứng của thai kỳ và những trường hợp khác là do tình trạng bệnh từ trước. Khi huyết áp cao phát triển sau 20 tuần tuổi thai, nó được gọi là huyết áp cao thai kỳ hoặc tăng huyết áp.

Bất kể nguyên nhân là gì, mẹ bầu và bác sĩ sản khoa mà các mẹ bầu đang theo nên theo dõi chặt chẽ huyết áp trong suốt thai kỳ và điều trị tuỳ tình trạng cụ thể khi cần thiết.

Dưới đây, mẹ bầu và Medeze cùng tìm hiểu những nguyên nhân điển hình gây ra huyết áp cao và thấp trong thai kỳ, bao gồm tiền sản giật, một tình trạng huyết áp cao nghiêm trọng. Medeze cũng sẽ xem xét các yếu tố nguy cơ, các triệu chứng, các lựa chọn điều trị và các phương pháp đối phó.

Các loại huyết áp cao khi mang thai là gì?

    • Tăng huyết áp thai kỳ. Phụ nữ bị tăng huyết áp thai kỳ có huyết áp cao phát triển sau 20 tuần của thai kỳ. Không có protein dư thừa trong nước tiểu hoặc các dấu hiệu tổn thương cơ quan khác. Một số phụ nữ bị tăng huyết áp thai kỳ cuối cùng phát triển thành tiền sản giật.
    • Tăng huyết áp mãn tính. Tăng huyết áp mãn tính là huyết áp cao có trước khi mang thai hoặc xảy ra trước 20 tuần của thai kỳ. Nhưng vì huyết áp cao thường không có triệu chứng nên có thể khó xác định nó bắt đầu từ khi nào.
    • Tăng huyết áp mãn tính cùng với tiền sản giật. Tình trạng này xảy ra ở những phụ nữ bị tăng huyết áp mãn tính trước khi mang thai, những trường hợp này làm trầm trọng thêm tình trạng cao huyết áp và protein trong nước tiểu hoặc các biến chứng liên quan đến huyết áp khác trong thai kỳ.
    • Tiền sản giật. Tiền sản giật xảy ra khi tăng huyết áp phát triển sau 20 tuần của thai kỳ, và có liên quan đến các dấu hiệu tổn thương các hệ cơ quan khác, bao gồm thận, gan, máu hoặc não. Tiền sản giật không được điều trị có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng – thậm chí gây tử vong – cho mẹ và con, bao gồm cả sự phát triển của động kinh (sản giật).

Trước đây, tiền sản giật chỉ được chẩn đoán nếu thai phụ bị huyết áp cao và có protein trong nước tiểu. Tuy nhiên, vẫn có thể bị tiền sản giật với trường hợp không có protein trong nước tiểu. Nên mẹ bầu nên thăm khám theo đúng lịch trình của bác sĩ đề xuất để theo dõi nhé!

Huyết áp cao

Cao huyết áp trong thai kỳ là một biến chứng nghiêm trọng mà bác sĩ sẽ theo dõi ở mỗi lần khám tiền sản. Trong thai kỳ, cả cao huyết áp thai kỳ và cao huyết áp mãn tính (huyết áp tăng cao trước 20 tuần tuổi thai) đều có nguy cơ phát triển thành tiền sản giật. Tất cả các loại huyết áp cao đều có thể có các triệu chứng giống nhau, bao gồm:

  • Chóng mặt
  • Nhức đầu
  • Cảm giác lâng lâng
  • Cảm giác đập thình thịch ở đầu hoặc ngực

Những lần khác, không có triệu chứng nào dễ nhận biết ngoài chỉ số cao, đó là lý do tại sao điều quan trọng là mẹ bầu phải đi khám tiền sản thường xuyên, nơi huyết áp của bạn sẽ được kiểm tra định kỳ. Sự xuất hiện của cao huyết áp hoặc huyết áp tăng đột ngột có thể gây nguy hiểm cho cả mẹ và bé.

Tại sao huyết áp cao là một vấn đề khi mang thai?

Huyết áp cao khi mang thai gây ra nhiều rủi ro khác nhau, bao gồm:

  • Giảm lượng máu đến nhau thai. Nếu nhau thai không nhận đủ máu, em bé có thể nhận được ít oxy hơn và ít chất dinh dưỡng hơn. Điều này có thể dẫn đến tăng trưởng chậm (hạn chế sự phát triển trong tử cung), sinh con nhẹ cân hoặc sinh non. Sinh non có thể dẫn đến các vấn đề về hô hấp, tăng nguy cơ nhiễm trùng và các biến chứng khác cho em bé.
  • Nhau bong non. Tiền sản giật làm tăng nguy cơ mắc tình trạng này, trong đó nhau thai tách khỏi thành trong của tử cung trước khi sinh. Nặng có thể gây chảy máu nhiều, nguy hiểm đến tính mạng của cả mẹ bầu và thai nhi.
  • Hạn chế sự phát triển trong tử cung. Tăng huyết áp có thể làm chậm hoặc giảm sự phát triển của thai nhi (hạn chế sự phát triển trong tử cung).
  • Tổn thương nhiều cơ quan khác của mẹ bầu. Tăng huyết áp không được kiểm soát tốt có thể dẫn đến tổn thương não, tim, phổi, thận, gan và các cơ quan chính khác của mẹ bầu. Trong trường hợp nghiêm trọng, nó có thể nguy hiểm đến tính mạng.
  • Sinh non. Đôi khi cần sinh sớm để ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm đến tính mạng khi mẹ bầu bị huyết áp cao trong thai kỳ.
  • Bệnh tim mạch trong tương lai. Bị tiền sản giật có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim và mạch máu (tim mạch) trong tương lai. Nguy cơ mắc bệnh tim mạch trong tương lai của bạn cao hơn nếu mẹ bầu bị tiền sản giật nhiều lần hoặc sinh non do cao huyết áp khi mang thai.

Làm thế nào để biết liệu mình có bị tăng huyết áp khi mang thai?

Theo dõi huyết áp của mẹ bầu là một phần quan trọng của chăm sóc trước khi sinh. Nếu mẹ bầu bị tăng huyết áp mãn tính, bác sĩ sản của mẹ bầu sẽ xem xét các danh mục này để đo huyết áp:

  • Tăng huyết áp. Huyết áp cao là huyết áp tâm thu dao động từ 120 đến 129 mm thủy ngân (mm Hg) và huyết áp tâm trương dưới 80 mm Hg . Huyết áp tăng cao có xu hướng trở nên tồi tệ hơn theo thời gian trừ khi thực hiện các bước để kiểm soát huyết áp.
  • Tăng huyết áp giai đoạn 1. Tăng huyết áp giai đoạn 1 là huyết áp tâm thu dao động từ 130 đến 139 mm Hg hoặc huyết áp tâm trương dao động từ 80 đến 89 mm Hg .
  • Tăng huyết áp giai đoạn 2. Tăng huyết áp nặng hơn, giai đoạn 2 tăng huyết áp là huyết áp tâm thu từ 140 mm Hg trở lên hoặc huyết áp tâm trương từ 90 mm Hg trở lên.

Sau 20 tuần của thai kỳ, huyết áp vượt quá 140/90 mm Hg – được ghi nhận trong hai lần hoặc nhiều hơn, cách nhau ít nhất bốn giờ, mà không có bất kỳ tổn thương cơ quan nào khác – được coi là tăng huyết áp thai kỳ.

Tăng huyết áp mãn tính

Huyết áp cao trước khi mang thai hoặc xảy ra trước 20 tuần thường được gọi là cao huyết áp mãn tính. Trong trường hợp tăng huyết áp mãn tính hoặc thai kỳ, bác sĩ có thể sẽ đánh giá các chỉ số của mẹ bầu để xác định giai đoạn tăng huyết áp.

Theo Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ, có năm phân loại huyết áp, bao gồm ba giai đoạn của tăng huyết áp:

  • Bình thường : Mức tâm thu dưới 120 mmHg VÀ mức tâm trương dưới 80 mmHg
  • Tăng cao : Mức tâm thu dao động từ 120 đến 129 mmHg VÀ mức tâm trương dưới 80 mmHg
  • Tăng huyết áp giai đoạn 1 : Mức tâm thu dao động từ 130 đến 139 mmHg VÀ / HOẶC mức tâm trương ở 80 đến 89 mmHg
  • Tăng huyết áp giai đoạn 2 : Mức tâm thu 140 mmHg trở lên VÀ / HOẶC mức tâm trương 90 mmHg hoặc cao hơn
  • Khủng hoảng tăng huyết áp giai đoạn 3 (tham khảo ý kiến ​​bác sĩ ngay lập tức): Mức tâm thu cao hơn 180 mmHg VÀ / HOẶC mức tâm trương trên 120 mmHg

Tại mỗi lần khám tiền sản, bác sĩ sẽ đo huyết áp của mẹ bầu và ghi chú lại để so sánh với các kết quả trước đó. Nếu mẹ bầu đang ở giai đoạn 3 sẽ cần được chăm sóc ngay lập tức. Tăng huyết áp giai đoạn 3 không được kiểm soát có thể gây ra cơn tăng huyết áp, có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng bao gồm suy nội tạng, đau tim và đột quỵ.

Nếu mẹ bầu thuộc một trong các nhóm tăng huyết áp khác (giai đoạn 1 hoặc 2) hoặc bị tăng huyết áp, mẹ bầu có thể được bác sĩ yêu cầu theo dõi huyết áp tại nhà hoặc đến phòng khám để đo huyết áp thường xuyên hơn. Đây cũng sẽ là trường hợp của những người được chẩn đoán mắc chứng tiền sản giật.

Các biến chứng cao huyết áp

Mặc dù nhiều mẹ bầu bị tăng huyết áp trước khi mang thai rất tốt, nhưng có một số biến chứng tiềm ẩn cần lưu ý. Mẹ bầu và bác sĩ cần đưa ra một kế hoạch để kiểm soát các triệu chứng. Ngoài ra, mẹ bầu bị tăng huyết áp mãn tính hoặc thai kỳ có nguy cơ phát triển chứng tiền sản giật trong tam cá nguyệt thứ hai hoặc thứ ba.

Về mặt sinh lý, tác động của progesterone thường làm giảm huyết áp trong ba tháng đầu và ba tháng cuối của thai kỳ, theo Robert Atlas, MD, một bác sĩ sản phụ khoa chuyên về các vấn đề mang thai có nguy cơ cao tại Trung tâm Y tế Mercy ở Baltimore, MD. Huyết áp sẽ trở lại mức trước khi mang thai trong quý thứ ba.

Ngoài ra, ông cho biết sau đây là một số biến chứng phổ biến liên quan đến huyết áp cao trong thai kỳ:

  • 20% đến 30% khả năng phát triển cùng chứng tiền sản giật, nếu mẹ bầu bị tăng huyết áp trước khi mang thai
  • Tăng nguy cơ sinh non
  • Tăng nguy cơ mắc các vấn đề về tăng trưởng của thai nhi, có thể dẫn đến sinh con nhẹ cân
  • Phụ nữ có các vấn đề về thận tiềm ẩn có nguy cơ cao bị biến chứng huyết áp trong thai kỳ

Điều trị cao huyết áp

Tương tự như các phương pháp điều trị tăng huyết áp ở bệnh nhân không mang thai, mẹ bầu bị cao huyết áp trước khi mang thai có thể kiểm soát các triệu chứng của tăng huyết áp thông qua thuốc và điều chỉnh lối sống. Đây cũng là những phương pháp điều trị được sử dụng với tiền sản giật.

Tiến sĩ Atlas cho biết hầu hết các bà mẹ bị huyết áp cao nói chung sẽ được điều trị bằng thuốc để giảm huyết áp. Ông giải thích: “Chúng tôi sử dụng Labetalol và Nifedipine thường xuyên cho bệnh nhân vì chúng đã được chứng minh là an toàn trong thai kỳ.

Tiến sĩ Atlas chỉ ra rằng một số người có thể đang sử dụng các loại thuốc do bác sĩ nội khoa hoặc bác sĩ thận kê đơn mà không an toàn để sử dụng trong thai kỳ . Ông giải thích: “Các loại thuốc như thuốc ức chế ACE và ARB có thể có khả năng gây hại cho thai nhi đang phát triển.

Ngoài thuốc, điều trị huyết áp cao khi mang thai bao gồm:

  • Ăn một chế độ ăn uống lành mạnh giàu trái cây, rau, protein nạc và carbohydrate phức hợp
  • Hạn chế natri
  • Tập thể dục thường xuyên
  • Nếu thừa cân hạn chế tăng cân
  • Quản lý mức độ căng thẳng
  • Tránh rượu
  • Bỏ hút thuốc

Nếu huyết áp tăng vọt quá cao và không đáp ứng với thuốc và / hoặc các điều kiện về lối sống, các phương pháp điều trị có thể khác bao gồm nghỉ ngơi tại giường và khởi phát chuyển dạ. Riêng với tiền sản giật, nếu áp lực của mẹ bầu quá cao và thai nhi có thể sống được (đặc biệt là khi gần đủ tháng), thì việc kích thích chuyển dạ sẽ được xem xét.

Tìm hiểm thêm về Làm việc khi mang thai: Những điều nên và không nên làm

Tiền sản giật

Huyết áp cao khi mang thai thường liên quan đến chứng tiền sản giật , đây là một biến chứng thai kỳ nghiêm trọng khiến huyết áp tăng cao. Nó cũng có thể gây ra thiệt hại cho các hệ thống cơ quan khác, bao gồm cả gan và thận.

Điều tách biệt tiền sản giật với huyết áp cao thông thường là thực tế nó chỉ xảy ra trong thời kỳ mang thai. Ngoài ra, cũng giống như cao huyết áp thai kỳ, nó thường biến mất sau thời kỳ hậu sản.

Tiền sản giật thường xảy ra sau 20 tuần của thai kỳ. Nếu không được điều trị, nó có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng bao gồm thai chết lưu, sinh non và thậm chí tử vong cho người mẹ.

Làm sao để biết được mình có bị tiền sản giật hay không?

Bên cạnh huyết áp cao, các dấu hiệu và triệu chứng khác của tiền sản giật bao gồm:

  • Protein dư thừa trong nước tiểu của mẹ bầu (protein niệu) hoặc các dấu hiệu của các vấn đề về thận
  • Đau đầu dữ dội
  • Những thay đổi về thị lực, bao gồm mất thị lực tạm thời, mờ mắt hoặc nhạy cảm với ánh sáng
  • Đau bụng trên, thường là dưới xương sườn ở bên phải
  • Buồn nôn hoặc nôn mửa
  • Giảm lượng nước tiểu
  • Giảm mức độ tiểu cầu trong máu (giảm tiểu cầu)
  • Suy giảm chức năng gan
  • Khó thở, do chất lỏng trong phổi

Tăng cân đột ngột và sưng (phù nề) – đặc biệt là ở mặt và tay – thường đi kèm với tiền sản giật. Nhưng chúng cũng xảy ra trong nhiều thai kỳ bình thường, vì vậy tăng cân và sưng phù không được coi là dấu hiệu đáng tin cậy của chứng tiền sản giật.

Huyết áp thấp

Huyết áp bình thường là chỉ số thấp hơn 120 mm Hg tâm thu và 80 mm Hg tâm trương. Không có số biểu chính thức để phân biệt huyết áp “thấp” với bình thường, và trong giới hạn, các chỉ số thấp hơn thường là một điều tốt.

Trên thực tế, thường có giai đoạn huyết áp thấp khi mang thai, đặc biệt là trong 24 tuần đầu tiên và / hoặc nếu mẹ bầu đã từng bị huyết áp thấp trước khi mang thai. Nói chung, huyết áp thấp không phải là vấn đề đáng lo ngại trừ khi có các triệu chứng kèm theo.

“Nếu một người huyết áp thấp không có bất kỳ triệu chứng nào, bạn sẽ không lo lắng cho cá nhân đó, nhưng nếu một người huyết áp thấp có triệu chứng (tức là chóng mặt, choáng váng, nhìn mờ, v.v.) thì có.

Huyết áp thấp không có các giai đoạn như huyết áp cao. Bất kỳ mức nào thấp hơn 120 mmHg tâm thu và 80 mmHg tâm trương đều có thể được coi là huyết áp thấp bình thường.

Biến chứng huyết áp thấp

Mặc dù nhiều phụ nữ bị huyết áp thấp trước và trong khi mang thai không có bất kỳ vấn đề liên quan nào, nhưng có một số biến chứng cần lưu ý.

Một số triệu chứng của huyết áp thấp bao gồm:

  • Nhìn mờ
  • Da lạnh, sần sùi, nhợt nhạt
  • Mất nước và khát bất thường
  • Trầm cảm
  • Chóng mặt hoặc choáng váng
  • Mệt mỏi
  • Thiếu tập trung
  • Buồn nôn
  • Thở nhanh hoặc nông

Một trong những biến chứng đáng lo ngại nhất là chóng mặt vì nó có thể dẫn đến ngất xỉu, ngã và chấn thương, thứ phát sau té ngã. Ngoài ra, nghiên cứu đã chỉ ra mối liên hệ giữa huyết áp thấp và tăng các triệu chứng ốm nghén .

Điều trị huyết áp thấp

Mục tiêu chính trong điều trị huyết áp thấp khi mang thai là giảm triệu chứng, đặc biệt nếu bạn đang bị chóng mặt và ngất xỉu. Phần lớn, nhiều người có thể kiểm soát các triệu chứng của huyết áp thấp bằng cách thay đổi lối sống, chẳng hạn như:

  • Giữ đủ nước
  • Tiêu thụ đủ calo để hỗ trợ bạn và thai nhi
  • Tránh đứng trong thời gian dài
  • Di chuyển chậm từ tư thế nằm ngửa hoặc nằm sấp sang tư thế đứng

Huyết áp có xu hướng thấp hơn khi một người nghỉ ngơi và có thể khiến máu tụ ở chân, vì vậy điều quan trọng là phải di chuyển vị trí hoặc đứng dậy từ tư thế ngồi hoặc ngả lưng từ từ để tránh khởi phát các triệu chứng, chẳng hạn như chóng mặt hoặc ngất xỉu .

“Nếu một bệnh nhân đang sử dụng một loại thuốc có thể gây ra huyết áp thấp, chúng tôi khuyên bạn nên ngừng sử dụng thuốc. Giống như huyết áp cao, điều trị huyết áp thấp bằng thuốc khi mang thai chỉ được khuyến cáo khi thực sự cần thiết — và chỉ với những loại thuốc được biết là an toàn trong thai kỳ.

Uống thuốc huyết áp khi mang thai có an toàn không?

Một số thuốc huyết áp được coi là an toàn để sử dụng trong thời kỳ mang thai, nhưng thường tránh dùng thuốc ức chế men chuyển (ACE), thuốc chẹn thụ thể angiotensin II và thuốc ức chế renin trong thời kỳ mang thai.

Điều trị là quan trọng, tuy nhiên. Huyết áp cao khiến mẹ bầu có nguy cơ bị đau tim, đột quỵ và các biến chứng lớn khác. Và nó có thể gây nguy hiểm cho em bé.

Nếu mẹ bầu cần dùng thuốc để kiểm soát huyết áp khi mang thai, bác sĩ sẽ kê đơn thuốc an toàn nhất với liều lượng thích hợp nhất. Uống thuốc đúng theo quy định. Không ngừng dùng thuốc hoặc tự điều chỉnh liều lượng.

Mẹ bầu nên làm gì để chuẩn bị cho việc mang thai?

Nếu mẹ bầu bị huyết áp cao, hãy lên lịch hẹn khám thai với bác sĩ sản. Họ sẽ đánh giá mức độ huyết áp và kiểm soát cao huyết áp và xem xét những thay đổi điều trị mà mẹ bầu có thể cần thực hiện trước khi mang thai.

Nếu mẹ bầu thừa cân, bác sĩ có thể khuyên mẹ bầu nên giảm số cân thừa trước khi cố gắng thụ thai.

Mẹ bầu có thể mong đợi điều gì khi thăm khám trước khi sinh?

Khi mang thai, cân nặng và huyết áp của mẹ bầu sẽ được kiểm tra mỗi lần khám và mẹ bầu có thể cần xét nghiệm máu và nước tiểu thường xuyên.

Bác sĩ cũng sẽ theo dõi chặt chẽ sức khỏe của bé. Siêu âm thường xuyên có thể được sử dụng để theo dõi sự tăng trưởng và phát triển của em bé. Theo dõi nhịp tim của thai nhi có thể được sử dụng để đánh giá tình trạng sức khỏe của em bé. Bác sĩ có thể khuyên mẹ bầu nên theo dõi các chuyển động hàng ngày của bé.

Mẹ bầu có thể làm gì để giảm nguy cơ biến chứng?

Chăm sóc bản thân tốt là cách tốt nhất để chăm sóc thai nhi. Ví dụ:

  • Tham gia đúng lịch hẹn với bác sĩ. Thường xuyên kiểm tra và thăm khám thai trong suốt thai kỳ.
  • Uống thuốc huyết áp theo quy định. Bác sĩ sẽ kê đơn thuốc an toàn nhất với liều lượng thích hợp nhất.
  • Tập thể dục. Nên dành thời gian để hoạt động thể chất mỗi ngày
  • Ăn một chế độ ăn uống lành mạnh. Mẹ bầu nên nói chuyện với một chuyên gia dinh dưỡng nếu cần trợ giúp thêm.
  • Biết những gì vượt quá giới hạn. Tránh hút thuốc, rượu và ma túy bất hợp pháp. Nói chuyện với bác sĩ trước khi dùng thuốc không kê đơn.

Các nhà nghiên cứu tiếp tục nghiên cứu các cách để ngăn ngừa tiền sản giật, nhưng cho đến nay, vẫn chưa có phương pháp rõ ràng nào được đưa ra. Nếu mẹ bầu từng bị rối loạn tăng huyết áp trong thời kỳ mang thai trước đó, bác sĩ có thể đề nghị dùng aspirin liều thấp hàng ngày (81 miligam) bắt đầu từ cuối quý đầu tiên.

Còn về chuyển dạ và sinh nở?

Bác sĩ có thể đề nghị chuyển dạ trước ngày dự sinh để tránh các biến chứng. Thời điểm chính xác sẽ dựa trên cả mức độ kiểm soát huyết áp của mẹ bầu, liệu mẹ bầu có bị tổn thương cơ quan giai đoạn cuối hay không và thai nhi có bị các biến chứng, chẳng hạn như hạn chế phát triển trong tử cung do tăng huyết áp hay không.

Nếu mẹ bầu bị tiền sản giật với các đặc điểm nghiêm trọng, mẹ bầu có thể được dùng thuốc trong quá trình chuyển dạ để giúp ngăn ngừa co giật.

Liệu mẹ bầu vẫn có thể cho con bú sữa mẹ không?

Cho con bú được khuyến khích đối với hầu hết phụ nữ bị cao huyết áp, ngay cả những người đang dùng thuốc. Thảo luận về việc điều chỉnh thuốc của mẹ bầu sẽ cần trao đổi với bác sĩ trước khi sinh con. Đôi khi, một loại thuốc huyết áp thay thế được khuyến nghị.

Live your life you love!

sent from Medeze with ❤️!