Bại não là căn bệnh phổ biến ở trẻ em và gây ảnh hưởng nặng nề đến thần kinh của trẻ cũng như khiến chất lượng cuộc sống của người bệnh bị suy giảm. Do đó, việc trang bị các kiến thức về loại bệnh này là vô cùng quan trọng và cũng là cách thức giúp phòng bệnh cho trẻ tốt hơn. Hãy cùng đọc các thông tin về khái niệm, phân loại các thể bại não, các đối tượng có khả năng mắc phải bệnh này cùng cách điều trị, phòng ngừa trong bài viết sau.

Thế nào là bệnh bại não?

Bại não là cách gọi nhóm bệnh khiến trẻ bị rối loạn về vận động, tư thế, trương lực cơ do tổn thương xảy ra trong não bộ của người bệnh. Các triệu chứng của căn bệnh này thường xuất hiện trong giai đoạn thai kỳ hoặc khi trẻ ở độ tuổi đi học mẫu giáo, cụ thể là từ 3 đến 5 tuổi.

Khi mắc phải căn bệnh này, khả năng di chuyển của trẻ sẽ bị suy yếu và gây ra các phản xạ bất thường, chân tay căng cứng quá mức hoặc mềm dẻo, cử động không theo mong muốn, tư thế không bình thường,… Ngoài ra, trẻ còn có khả năng phải đối mặt với nhiều vấn đề nghiêm trọng khác liên quan đến thính giác, thị giác và thậm chí là thiểu năng trí tuệ.

Đối tượng có nguy cơ cao mắc phải bệnh bại não

Các đối tượng bị bại não thông thường là trẻ sơ sinh và trẻ em dưới 5 tuổi. Những đứa trẻ thuộc các đối tượng sau thường có khả năng mắc căn bệnh này cao hơn.

Trẻ bị bại nãoNguyên nhân chính của bệnh bại não

Trẻ được sinh ra bởi người mẹ có sức khỏe không tốt

Trong giai đoạn mang thai, đặc biệt là vào vài tháng đầu tiên của thai kỳ, nếu người mẹ bị một số bệnh nhiễm trùng thì có thể làm tăng nguy cơ bị bại não cho đứa trẻ sau khi sinh ra. Các loại bệnh nhiễm trùng đó bao gồm:

  • Thủy đậu: Đây là loại bệnh nhiễm trùng có tính chất truyền nhiễm gây phát ban và ngứa ngáy khó chịu cho người bệnh. Khi người mẹ bị bệnh này có thể sinh con ra dị tật bẩm sinh và mắc thêm bại não.
  • Sởi Đức (Rubella): Bệnh nhiễm virus này cũng có khả năng khiến đứa trẻ sinh ra bị dị tật bẩm sinh dẫn đến bại não.
  • Herpes (Mụn rộp): Những bà mẹ bị nhiễm Herpes trong quá trình mang thai có thể truyền sang con và gây ảnh hưởng đến nhau thai, tử cung, đồng thời phá hủy hệ thống thần kinh của thai nhi trong giai đoạn đang phát triển.
  • Cytomegalovirus: Đây là một loại virus khiến người bị nhiễm có những triệu chứng gần giống như cảm cúm và nếu người mẹ mắc phải bệnh này trong 3 tháng đầu của thai kỳ thì có thể gây dị tật bẩm sinh cho trẻ.
  • Toxoplasmosis: Loại ký sinh trùng này được tìm thấy trong đất, nước, thực phẩm bị ô nhiễm và cả phân của những chú mèo mang trong mình căn bệnh này. Khi nhiễm phải độc tố này, đứa trẻ trong bụng mẹ có thể bị virus xâm nhập gây ảnh hưởng đến não.
  • Những căn bệnh khác như: nhiễm virus Zika, bệnh giang mai, nhiễm độc tố như thủy ngân,…

Trẻ sơ sinh bị bệnh

Trường hợp mắc phải một trong những bệnh sau cũng là nguyên nhân khiến trẻ có thể bị bại não như:

Trẻ sơ sinhBại não có thể bắt đầu từ các chứng bệnh sơ sinh

  • Viêm não virus: Khi nhiễm loại virus này, não và tủy sống của trẻ sẽ bị viêm ở màng bao quanh.
  • Viêm màng não do vi khuẩn: Loại vi khuẩn này khiến phần bên trong màng bao quanh tủy sống và não của trẻ bị viêm nếu nhiễm phải.
  • Vàng da không được điều trị kịp thời hoặc vàng da nặng.

Trẻ bị ảnh hưởng bởi các yếu tố khác trong thai kỳ và khi sinh nở

Trong thời điểm người mẹ sinh nở, đứa trẻ rơi vào một trong các tình huống sau thì nguy cơ cao sẽ mắc bại não:

  • Ngôi ngược khi sinh: Những đứa trẻ được sinh ra bình thường và khỏe mạnh thì phần đầu phải ra trước. Tuy nhiên, nếu trẻ được sinh ra trong tư thế mông hoặc chân ra trước thì nhiều khả năng sẽ bị căn bệnh này.
  • Sinh non, cân nặng thấp: Bệnh bại não thường xuất hiện ở trẻ bị sinh non, cân nặng thấp dưới 2.500 gram.
  • Sinh đôi hoặc nhiều hơn: Số lượng thai nhi cùng chung tử cung bên trong người mẹ càng nhiều thì nguy cơ mắc phải bại não của trẻ cũng càng tăng. Nếu một hoặc nhiều thai nhi không may không sống được thì khả năng lớn đứa trẻ sống sót còn lại sẽ mắc phải bệnh này.
  • Những yếu tố khác như: thời gian chuyển dạ của người mẹ kéo dài, khó khăn khi sinh, vỡ ối sớm, thiếu oxy não, nhịp tim rối loạn, nồng độ bilirubin có trong máu của trẻ khi sinh ra quá cao, phần đầu trẻ bị chấn thương trong lúc sinh,…

Phân loại các thể bại não thường gặp

Bệnh bại não được phân loại theo thể lâm sàng cụ thể như sau:

Trẻ bị liệt 2 chi dưới - thể bại não co cứngTrẻ bị liệt 2 chi dưới – thể bại não co cứng

Bại não thể co cứng

Trong số những đứa trẻ bị bại não, có khoảng 70% đến 80% mắc phải thể này. Khi mắc bại não theo thể liệt cứng, trẻ sẽ cảm thấy khó khăn khi hoạt động và lúc nào cũng ở trạng thái cơ co cứng, tăng trương lực cơ. Bên cạnh đó, thể bệnh này còn được chia ra làm 3 phân nhóm gồm:

  • Liệt cứng nửa người: Với thể này, trẻ có biểu hiện liệt cứng một bên người, bên trái hoặc bên phải và chi dưới sẽ không bị ảnh hưởng nặng bằng chi trên.
  • Liệt cứng hai chi dưới: Mắc phải thể bại não này, hai chi dưới của người bệnh bị co cứng dẫn đến chân luôn bị kéo vào trong làm dáng đi của trẻ bị ảnh hưởng, thường là đi bắt chéo hai chân lại với nhau.
  • Liệt cứng hết tứ chi: Đây có thể xem là thể bại não rất nặng khiến cả hai chi trên và hai chi dưới của trẻ bị liệt cứng. Ngay cả cơ mặt của trẻ cũng không thể giữ được bình thường gây tàn phế.

Bại não thể loạn động hoặc múa vờn

Theo thống kê, chỉ có khoảng 6% trẻ bị bại não rơi vào thể múa vờn hay loạn động. Đặc trưng của thể loạn động là trương lực cơ của trẻ thay đổi thất thường, có lúc tăng và có lúc lại giảm. Những lúc như vậy, trẻ sẽ không kiểm soát được các động tác của bản thân.

Trẻ bị bại não thể loạn độngBại não thể loạn động ở bệnh nhân

Do không kiểm soát được gây ra các cử động bất thường nên tư thế vận động của trẻ mắc bại não theo thể này khó có thể bình thường. Cùng với đó, lưỡi và các cơ ở mặt cũng bị ảnh hưởng theo làm trẻ khó nuốt, khó bú và nói khó khăn.

Bại não thể thất điều

Tương tự như thể bại não trên, số trường hợp người bệnh mắc phải thể này cũng chỉ chiếm khoảng 6%. Đối với thể bại não thất điều, việc phối hợp động tác và giữ căn bằng tư thế của trẻ bị ảnh hưởng rất lớn khiến cho dáng đi bị lảo đảo, vùng thắt lưng luôn đong đưa từ bên này sang bên khác. Bởi khả năng phối hợp kém nên trẻ rất khó thực hiện các động tác đòi hỏi sự linh hoạt như viết chữ hay vỗ tay theo nhịp điệu.

Bại não thể phối hợp

Trẻ mắc phải bại não phối hợp sẽ có triệu chứng của cả hai thể là múa vờn và co cứng. Thể bại não này được phân ra theo từng mức độ là: bại não mức độ nhẹ, bại não nặng vừa và bại não nặng.

Trẻ bị bại não thường có những rối loạn nào?

Trẻ em đang được điều trị bại não
Trẻ em đang được điều trị bại não

Khi trở thành bệnh nhân bị bại não, trẻ thường có những biểu hiện rối loạn sau:

  • Rối loạn nuốt: Không mở hay ngậm miệng được, chảy nước dãi liên tục, sặc sữa và khó bú.
  • Rối loạn vận động: Chân tay không cử động được hoặc nếu cử động thì không giữ được độ nhịp nhàng. Không làm được các vận động thô do cơ bị cơ cứng như: không trườn, lật, bò, không đứng được hay ngồi không vững, tay không thể cầm nắm,…
  • Rối loạn trí tuệ: Khả năng nhận biết bị suy giảm, tiếp thu chậm, học không vào.
  • Rối loạn ngôn ngữ: Nói khó khăn, phát âm không chuẩn, khó chọn được từ thích hợp để nói ra, nói lắp hoặc nặng hơn là mất hẳn ngôn ngữ.
  • Rối loạn thính giác: Khả năng nghe các âm thanh, tiếng động xung quanh cực kém, nhất là với tần số cao, có khi còn điếc hoàn toàn và loại rối loạn này thường xuất hiện ở những đứa trẻ mắc bại não do vàng da nhân.
  • Rối loạn thị giác: Hình thành các tật khúc xạ làm trẻ bị loạn thị, lác ở một bên hoặc cả hai bên, có một số trường hợp mù cả tất cả hai bên mắt hoặc chỉ một bên trái hoặc phải.

Làm cách nào để phòng bệnh bại não?

Một khi trẻ đã bị bại não thì không thể đảo ngược lại tình thế hay ngăn chặn. Tuy nhiên, để giảm thiểu tối đa nguy cơ mắc phải căn bệnh này, bạn có thể làm theo những bước sau để vừa giúp bản thân luôn khỏe mạnh trong quá trình mang thai vừa giúp đứa trẻ được sinh ra với tình trạng tốt nhất:

Phòng bệnh bại não theo phương pháp khoa học

  • Trước khi mang thai, người mẹ nên tiến hành tiêm phòng các mũi vắc-xin chống lại những bệnh nhiễm trùng nhằm ngăn ngừa những loại virus xâm nhập vào bảo thai gây tổn thương não của thai nhi.
  • Trong thời kỳ mang thai, người mẹ luôn phải chăm sóc bản thân thật tốt bằng cách thăm khám sức khỏe thai sản định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ tại những cơ sở Y tế uy tín. Việc khám sức khỏe thường xuyên được xem là cách ngăn ngừa sinh non, giảm thiểu rủi ro cho các thai phụ rất hiệu quả.
  • Khi đứa trẻ được sinh ra, gia đình luôn phải giữ an toàn cho phần đầu của trẻ trong mọi trường hợp thông qua việc làm rào chắn kiên cố trên giường ngủ của trẻ, đội mũ bảo hiểm cho trẻ khi đi xe đạp hoặc ngồi trên xe máy, sử dụng ghế ngồi chuyên dụng cho trẻ trên ô tô và thường xuyên theo dõi, giám sát trẻ chặt chẽ.
  • Cố gắng hạn chế dùng các chất kích thích như rượu, thuốc lá hay những loại đồ uống có nồng độ cồn cao khác. Vì những chất này đã được chứng minh khiến trẻ có khả năng bị bại não cao hơn, nhất là trong thời kỳ thai nhi vẫn còn trong bụng mẹ.

Phương pháp chẩn đoán bệnh bại não

Để chẩn đoán được bệnh bại não ở trẻ, bác sĩ sẽ căn cứ vào việc đánh giá các triệu chứng, khám và hỏi bệnh sử toàn diện, kiểm tra về tâm thần kinh. Đồng thời chỉ định thêm một số xét nghiệm khác để chắc chắn hơn khi đưa ra kết luận trẻ mắc phải căn bệnh này như:

  • Cộng hưởng từ MRI não
  • Điện não đồ
  • Siêu âm
  • Chụp CT scan não
  • Xét nghiệm máu
  • Xét nghiệm đo dẫn truyền thần kinh

Sau khi làm xong những kiểm tra trên, nếu bác sĩ chẩn đoán trẻ đã mắc bệnh bại não thì phụ huynh cần đưa trẻ đi đến các chuyên khoa khác để được tư vấn kỹ càng hơn về những vấn đề thường gặp ở trẻ bị căn bệnh này gây ảnh hưởng đến sức khỏe như: khiếm thính, suy giảm thị lực, thiểu năng trí tuệ, chậm nói, suy giảm khả năng nói,…

Trẻ bị bại não đang được điều trị vật lý trị liệu với phương pháp khoa học
Trẻ bị bại não đang được điều trị vật lý trị liệu với phương pháp khoa học

Như các bạn cũng đã thấy, bại não là bệnh lý để lại nhiều biến chứng nghiêm trọng cho trẻ nhỏ. Vậy nên, việc phòng bệnh, phát hiện ra sớm để đưa ra phác đồ điều trị kịp thời cho trẻ là vô cùng quan trọng. Mong rằng qua bài viết trên bạn đã nắm được hết những thông tin cần thiết này và hãy luôn duy trì lối sống lành mạnh khi mang thai để con trẻ được sinh ra khỏe mạnh nhất.

Xem thêm:
Các dấu hiệu phát hiện trẻ bị bại não
Bệnh bại não có chữa được không?
Cách điều trị bệnh bại não bằng tế bào gốc
Nguồn: cdc.gov

Live your life you love!

sent from Medeze with ❤️!