Ứng dụng tế bào gốc trong điều trị ung thư – Nguồn hy vọng cho các bệnh nhân

Ứng dụng tế bào gốc trong điều trị ung thư giúp tiếp thêm hy vọng cho nhiều bệnh nhân. Mời bạn cùng Medeze tìm hiểu thêm qua bài viết dưới đây.

Ứng dụng tế bào gốc trong điều trị ung thư là phương pháp vượt trội, nâng cao khả năng sống sót của bệnh nhân. Liệu pháp này tận dụng các chức năng của tế bào gốc, kích thích khả năng tự tái tạo và đổi mới của tế bào, giúp thay thế tế bào cũ bị tổn thương.

1. Các loại tế bào gốc được sử dụng để điều trị ung thư

Các tế bào gốc lấy từ các nguồn khác nhau có khả năng tăng sinh, di chuyển và biệt hóa khác nhau, vì vậy chúng được ứng dụng trong liệu pháp chống khối u. Cụ thể, có 6 loại tế bào gốc dùng để điều trị ung thư như sau:

1.1 Tế bào gốc phôi (Embryonic stem cells)

Tế bào gốc phôi được phân lập từ các tế bào chưa biệt hóa trong phôi nang, tế bào gốc này có khả năng tạo ra tất cả các loại tế bào trong cơ thể ngoại trừ những tế bào trong nhau thai.

1.2 Tế bào gốc trưởng thành (Adult Stem Cells)

Tế bào gốc trưởng thành gồm các loại tế bào gốc tạo máu HSCs (Hematopoietic Stem Cells), tế bào gốc trung mô MSCs (Mesenchymal Stem Cells) và tế bào gốc thần kinh NSCs (Neural Stem Cells), ASCs thường được sử dụng rộng rãi trong điều trị ung thư.

1.3 Tế bào gốc tạo máu (Hematopoietic Stem Cells)

Tế bào gốc tạo máu có khả năng hình thành tất cả các loại tế bào máu trưởng thành trong cơ thể. Tế bào gốc tạo máu thường nằm trong tủy xương, tủy răng, máu ngoại vi, cuống rốn, dây rốn, màng ối và bánh nhau,… Tại Medeze, việc truyền tế bào gốc tạo máu từ máu cuống rốn, tuỷ xương, máu ngoại vi là phương pháp ứng dụng tế bào gốc trong điều trị ung thư về máu và các nhóm bệnh ung thư khác.

Ứng dụng tế bào gốc trong điều trị ung thư - Nguồn hy vọng cho các bệnh nhân
Ứng dụng tế bào gốc trong điều trị ung thư - Nguồn hy vọng cho các bệnh nhânTế bào gốc tạo máu Hematopoietic Stem Cells dùng để điều trị ung thư

1.4 Tế bào gốc trung mô (Mesenchymal Stem Cells)

Tế bào gốc trung mô được tìm thấy trong nhiều mô và cơ quan khác nhau, đóng vai trò quan trọng trong quá trình sửa chữa và tái tạo mô. Chúng có khả năng sinh sôi nhanh chóng và biệt hoá thành tế bào chuyên biệt bao gồm: tế bào xương, tế bào mỡ và tế bào sụn. 

Ngoài ra, khi nghiên cứu về ứng dụng tế bào gốc trong điều trị ung thư, các nhà khoa học nhận ra tế bào gốc trung mô MSCs mang những đặc tính sinh học độc đáo và đã được sử dụng rộng rãi để hỗ trợ các liệu pháp điều trị khác hoặc chứa các loại thuốc trị liệu trong điều trị nhiều loại bệnh ung thư.

1.5 Tế bào gốc thần kinh (Neural Stem Cells)

Tế bào gốc thần kinh NSCs xuất hiện trong hệ thống thần kinh trung ương, có khả năng tự thay mới và tạo ra các tế bào thần kinh mới và các tế bào đệm thần kinh. Khi tìm hiểu về việc ứng dụng tế bào gốc trong điều trị ung thư, các nhà khoa học nhận thấy tế bào gốc thần kinh có thể  được thử nghiệm trên mô hình chuột để điều trị ung thư vú, ung thư phổi và ung thư tuyến tiền liệt, bao gồm cả ung thư nguyên phát và di căn.

Ứng dụng tế bào gốc trong điều trị ung thư - Nguồn hy vọng cho các bệnh nhân
Tế bào gốc thần kinh Neural Stem Cells

1.6 Tế bào gốc ung thư (Cancer Stem Cells) 

Tế bào gốc ung thư CSCs còn được gọi là tế bào tiền thân chưa trưởng thành của tế bào khối u hoặc tế bào gây ra khối u. Các tế bào này hình thành do các đột biến ngoại sinh trong tế bào gốc bình thường hoặc trong tế bào tiền thân. 

Tế bào gốc ung thư CSCs được tìm thấy trong các khối u, đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển, di căn và tái phát ung thư. Do đó, các liệu pháp nhắm tới các tế bào gốc ung thư có thể hứa hẹn trong việc điều trị các loại khối u khác nhau.

2. Vai trò của tế bào gốc trong việc điều trị ung thư 

Nhờ vào thành tựu ứng dụng tế bào gốc trong điều trị ung thư trong nghiên cứu, đã có nhiều liệu pháp tế bào gốc điều trị ung thư được ứng dụng như: truyền tế bào gốc trung mô, cấy tế bào gốc tái tạo máu, kích thích tế bào miễn dịch và tạo vaccine chống ung thư bằng tế bào gốc. Cụ thể:

2.1 Ghép tế bào gốc tạo máu trị ung thư

Ghép tế bào gốc tạo máu là liệu pháp điều trị bệnh bạch cầu, đa u tủy và lymphoma. Việc ngăn chặn sự phát triển của khối u bằng hóa trị và xạ trị sẽ kéo theo việc tiêu diệt các tế bào gốc trong tủy xương, các tế bào trong máu cũng sẽ bị tổn thương.

Chính vì thế, bệnh nhân sẽ cần truyền thêm tế bào gốc tạo máu tự thân hoặc cùng loại qua tĩnh mạch. Các tế bào gốc tạo máu sẽ tìm các hốc tế bào gốc trong tủy xương, từ đây chúng bắt đầu chuyên biệt thành những tế bào máu và thay thế các tế bào bị tổn thương.

Ví dụ như trong điều trị bệnh nhân ung thư hệ máu, sau các đợt điều trị hóa chất liều cao, các tế bào trong cơ thể bệnh nhân sẽ bị phá hủy. Việc truyền tế bào gốc tạo máu sẽ giúp tế bào máu trong cơ thể bệnh nhân phục hồi, nâng cao hệ miễn dịch, từ đó hỗ trợ bệnh nhân nâng cao sức khoẻ.

Ứng dụng tế bào gốc trong điều trị ung thư - Nguồn hy vọng cho các bệnh nhân
Các bước ứng dụng tế bào gốc trong điều trị ung thư. 

2.2 Ghép tế bào gốc trung mô hỗ trợ sau ung thư

Nhiều bằng chứng cho thấy rằng việc truyền tế bào trung mô giúp tăng sinh và duy trì giai đoạn không biệt hóa của tế bào gốc tạo máu, từ đó tăng hiệu quả điều trị. Khi nghiên cứu về ứng dụng tế bào gốc trong điều trị ung thư, tế bào gốc trung mô cho thấy hiệu quả đối với các bệnh nhân trong tình trạng thải ghép. Tế bào gốc trung mô giúp điều hòa hệ miễn dịch, làm giảm các phản ứng miễn dịch trong cơ thể.

Không những thế, tế bào gốc trung mô cũng tạo điều kiện cho việc phục hồi cơ quan bị tổn thương trong cơ thể người bệnh. Cho phép cơ thể dung nạp hóa trị liều cao nhằm tăng khả năng tiêu diệt khối u.

2.3 Tăng cường trị liệu bệnh ung thư bằng tế bào gốc trung mô

Tế bào gốc trung mô tập trung nhắm vào các khối u nhằm tăng khả năng điều trị, giảm các tác dụng phụ của hoá trị, xạ trị, bảo vệ cơ thể người bệnh khỏi các ảnh hưởng bên ngoài dẫn đến sự thoái hóa sinh học.

Trên thực tế, khi ứng dụng tế bào gốc trong điều trị ung thư các bác sĩ thường áp dụng các túi ngoại bào có nguồn gốc từ tế bào gốc (Stem cell derived Exosome) để gói gọn các chất trị liệu chống ung thư khác nhau như các loại thuốc nhỏ (gemcitabine, doxorubicin, cisplatin…), protein, mRNA.

Bên cạnh đó, tế bào gốc còn có khả năng mang các virus tiêu diệt tế bào như Myxoma virus, Adenovirus, virus sởi, Herpes virus,… Các loại virus này sẽ sao chép chọn lọc bên trong tế bào ung thư, phá hủy tế bào và tạo các tín hiệu cảnh báo nhằm kích thích cơ thể nâng cao hệ thống miễn dịch tiêu diệt khối u một cách hiệu quả.

Ứng dụng tế bào gốc trong điều trị ung thư - Nguồn hy vọng cho các bệnh nhân
Sử dụng tế bào gốc trung mô gắn kết chất nhằm tăng cường miễn dịch

2.4 Sử dụng tế bào gốc ung thư CSCs để điều trị 

Các nghiên cứu chỉ ra rằng các tế bào gốc ung thư CSCs có khả năng kích thích sự phát triển khối u, di căn, tăng sinh tế bào ung thư, kháng hóa trị và xạ trị. Vì vậy, các liệu pháp điều trị ung thư truyền thống như hóa trị và xạ trị, phẫu thuật cắt bỏ khối u không còn hiệu quả trong lâm sàng. Ứng dụng tế bào gốc trong điều trị ung thư trở thành một hướng đi tiềm năng.

Hiện nay, các nhà khoa học đang tập trung nghiên cứu nhằm khắc phục sự kháng thuốc và chặn đường sinh ở các tế bào gốc ung thư, ví dụ JAK2/STAT3 và PI3K/mTOR. Ngoài ra, họ còn phát triển nghiên cứu điều chế vaccine và tế bào giết tự nhiên.

Ứng dụng tế bào gốc trong điều trị ung thư - Nguồn hy vọng cho các bệnh nhân
Các nhà khoa học đang nghiên cứu khắc phục sự kháng thuốc và chặn đường sinh tế bào gốc ung thư

3. Cách tế bào gốc giúp người bệnh chống lại ung thư

Nuôi cấy tế bào gốc ung thư chỉ có tác dụng với một số loại ung thư như đa u tủy, bạch cầu… Đối với các loại bệnh ung thư khác, tế bào gốc không có tác dụng điều trị một cách trực tiếp mà chỉ đóng vai trò phục hồi sức khoẻ của người bệnh một cách hiệu quả và lâu dài.

Tuy nhiên vẫn có khả năng ứng dụng tế bào gốc trong điều trị ung thư thành công nhờ phương pháp cấy ghép tế bào gốc giúp tiêu diệt và chống lại ung thư. Điều này xảy ra nhờ vào phản ứng “Tế bào ghép chống lại khối u (hiệu ứng “Ghép chống u”)” sau khi cấy dị ghép.

Cơ chế này xảy ra khi tế bào bạch cầu của người hiến tặng tấn công trực tiếp vào các tế bào ung thư còn sót lại sau những đợt hóa trị liều cao. Vì vậy, ghép tế bào gốc cũng có khả năng tăng hiệu quả điều trị ung thư.

Ứng dụng tế bào gốc trong điều trị ung thư - Nguồn hy vọng cho các bệnh nhân
Cách hoạt động của tế bào gốc trong chống ung thư

4. Tế bào gốc điều trị ung thư trong bao lâu?

Ứng dụng tế bào gốc trong điều trị ung thư là một quá trình cần thời gian. Để hoàn thành, quá trình nuôi cấy tế bào gốc ung thư có thể kéo dài trong nhiều tháng. Quá trình thường được thực hiện song song bằng liệu pháp hóa trị, xạ trị liều cao nhằm tiêu diệt các tế bào ung thư trong cơ thể.

Trước khi tiến hành điều trị, bệnh nhân sẽ được chỉ định nghỉ ngơi tại bệnh viện hoặc tại nhà một vài ngày. Sau đó thông qua ven tĩnh mạch, tế bào gốc sẽ được truyền vào cơ thể bệnh nhân, quá trình thường sẽ kéo dài từ 1 đến 5 giờ.

Tế bào gốc được truyền vào cơ thể sẽ đi theo đường mạch máu di chuyển đến tủy xương, tìm kiếm vị trí “làm tổ” để bắt đầu quá trình sinh sản tế bào máu mới. Giai đoạn phục hồi kéo dài vài tháng đối với trường hợp cấy ghép tự thân, đối với trường hợp cấy ghép dị sinh hoặc cộng sinh có thể kéo dài từ 1 đến 2 năm do hệ miễn dịch cần thời gian để thích nghi và hồi phục.

Ứng dụng tế bào gốc trong điều trị ung thư - Nguồn hy vọng cho các bệnh nhân
Thời gian điều trị ung thư bằng tế bào gốc

5. Cấy tế bào gốc trị ung thư ảnh hưởng như thế nào đến cơ thể?

Ứng dụng tế bào gốc trong điều trị ung thư có các tác động khác nhau tùy vào cơ thể người bệnh, nó sẽ phụ thuộc vào những điều kiện dưới đây:

  • Tình trạng sức khỏe bệnh nhân trước khi bắt đầu cấy ghép.
  • Loại ung thư cần điều trị.
  • Loại cấy ghép dành cho người bệnh.
  • Mức độ phát triển của ung thư.
  • Điều trị theo liều lượng và phản ứng cơ thể trước khi cấy ghép.

 Điều trị ung thư liều cao trước khi cấy ghép tế bào gốc có thể gây ra các vấn đề như chảy máu và tăng nguy cơ nhiễm trùng. Vì thế bạn hãy trao đổi với bác sĩ hoặc y tá về các tác dụng phụ mà bạn gặp phải và mức độ nghiêm trọng của chúng.

Tác dụng phụ là những vấn đề xảy ra khi điều trị ảnh hưởng đến các mô hoặc cơ quan khỏe mạnh. Bao gồm:

  • Thiếu máu.
  • Mất cảm giác ngon miệng.
  • Chảy máu và bầm tím (Giảm tiểu cầu).
  • Táo bón.
  • Mê sảng.
  • Bệnh tiêu chảy.
  • Phù (Sưng).
  • Mệt mỏi.
  • Các vấn đề về khả năng sinh sản ở trẻ em trai và nam giới.
  • Các vấn đề về sinh sản ở trẻ em gái và phụ nữ.
  • Các triệu chứng giống như cúm.
  • Rụng tóc (Alopecia).
  • Nhiễm trùng và giảm bạch cầu trung tính.
  • Phù bạch huyết.
  • Các vấn đề về trí nhớ hoặc sự tập trung.
  • Các vấn đề về miệng và cổ họng..
  • Buồn nôn và ói mửa.
  • Các vấn đề về thần kinh (Bệnh thần kinh ngoại biên).
  • Liệu pháp miễn dịch và chứng viêm liên quan đến nội tạng.
  • Đau.
  • Các vấn đề sức khỏe tình dục ở nam giới.
  • Các vấn đề sức khỏe tình dục ở phụ nữ.
  • Những thay đổi về da và móng.
  • Các vấn đề về giấc ngủ.
  • Các vấn đề về tiết niệu và bàng quang.

Hãy nhớ rằng mỗi người sẽ gặp các tác dụng phụ khác nhau, ngay cả giữa những người đang điều trị cùng một loại ung thư.

Khi ứng dụng tế bào gốc trong điều trị ung thư, trong phương pháp cấy ghép dị nguyên, một vấn đề nghiêm trọng có thể xảy ra là bệnh chống ghép chống chủ – khi các tế bào bạch cầu từ người hiến tặng nhận ra các tế bào trong cơ thể người tiếp nhận là ngoại lai và tấn công chúng. 

Vấn đề này có thể gây tổn thương da, gan, ruột và nhiều cơ quan khác. Bệnh ghép chống chủ có thể xảy ra một vài tuần hoặc muộn hơn sau khi cấy ghép và có thể được điều trị bằng steroid hoặc các loại thuốc khác ngăn chặn hệ thống miễn dịch.

Tế bào gốc tạo máu của người hiến tặng càng gần với tế bào gốc của người nhận thì càng ít nguy cơ mắc bệnh ghép chống chủ. Bác sĩ cũng có thể cố gắng ngăn ngừa bằng cách dùng thuốc để ức chế hệ thống miễn dịch.

Ứng dụng tế bào gốc trong điều trị ung thư - Nguồn hy vọng cho các bệnh nhân
Ứng dụng tế bào gốc trong điều trị ung thư có thể gây ra các tác dụng phụ.

Hy vọng, Medeze đã mang đến những kiến thức hữu ích cho bạn về ứng dụng tế bào gốc trong điều trị ung thư. Nếu bạn đang có nhu cầu tư vấn miễn phí dịch vụ tế bào gốc thì đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi qua thông tin dưới đây.

Hy vọng, Medeze đã mang đến những kiến thức hữu ích cho bạn về ứng dụng tế bào gốc trong điều trị ung thư. Nếu bạn đang có nhu cầu tư vấn miễn phí dịch vụ tế bào gốc thì đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi qua thông tin dưới đây.

Medeze – Ngân Hàng Lưu Trữ Tế Bào Gốc – Bảo Hiểm Sức Khỏe Trọn Đời Cho Bé

Địa chỉ:

TP. Hồ Chí Minh

  • C34, Khu Biệt thự Thạnh Xuân, Phường Thạnh Xuân, Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh.
  • 116 Nguyễn Văn Hưởng, Phường Thảo Điền, Thành phố Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh.

Hà Nội

  • Tòa nhà Icon4, Tầng 16, 243A Đê La Thành, Quận Đống Đa, Hà Nội.

Điện thoại: 1900 633 686.

Tham khảo:

honghunghospital.com.vn

www.cancer.gov

pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

vinmec.com