Tế bào gốc đa năng là gì? Ứng dụng của tế bào gốc đa năng trong y học

Tế bào gốc đa năng là tế bào gốc có khả năng biệt hóa thành một nhóm tế bào có liên quan chặt chẽ. Tế bào gốc đa năng phổ biến hiện nay là tế bào gốc tạo máu và tế bào gốc trung mô. Cùng Medeze tìm hiểu thêm về tế bào gốc đa năng thông qua bài viết sau đây!

Tế bào gốc đa năng là gì?

Tế bào gốc đa năng (multipotent/oligopotent stem cells) là tế bào gốc có tiềm năng biệt hóa thấp hơn so với tế bào gốc toàn năng và vạn năng. Tế bào gốc đa năng chỉ có khả năng biệt hóa thành một nhóm tế bào có liên quan chặt chẽ. 

Tế bào gốc đa năng là gì? Ứng dụng của tế bào gốc đa năng trong y học
Tế bào gốc đa năng (multipotent/oligopotent stem cells).

Hai tế bào gốc đa năng có nhiều ứng dụng lâm sàng nhất hiện nay là tế bào gốc tạo máu (Hematopoietic Stem Cells – HSCs) và tế bào gốc trung mô (Mesenchymal Stem Cells – MSCs). Trong đó, tế bào gốc tạo máu HSCs có thể biệt hóa thành tế bào máu và tế bào miễn dịch, còn tế bào gốc trung mô MSCs biệt hóa thành tế bào xương, tế bào sụn hay tế bào mỡ,…

Tế bào gốc đa năng cảm ứng (iPS)

Tế bào gốc đa năng cảm ứng (iPS) là loại tế bào gốc đa năng được tạo nên từ các tế bào trưởng thành. Chúng được tạo ra bằng cách đưa một số lượng nhỏ gen vào các tế bào soma (biệt hóa) bình thường của con người. Loại tế bào này lần đầu được phát triển bởi nhóm nghiên cứu đứng đầu là Giáo sư Shinya Yamanaka tại Đại học Kyoto (Nhật Bản). Vào năm 2006, ông đã công bố bốn loại gen đặc biệt mã hóa cho các yếu tố phiên mã có thể biến đổi từ tế bào trưởng thành trở thành các tế bào gốc đa tiềm năng.

Tế bào gốc đa năng mở ra tiềm năng lớn trong điều trị bệnh vì chúng có các đặc tính của tế bào gốc đa năng nhưng không gây ra vấn đề về sự kết hợp và đào thải mô trong quá trình cấy ghép.  

Tế bào gốc đa năng là gì? Ứng dụng của tế bào gốc đa năng trong y học
Giáo sư Shinya Yamanaka – cha đẻ tế bào gốc đa năng cảm ứng (iPS)

Ứng dụng của tế bào gốc đa năng trong y học

Ứng dụng tế bào gốc đa năng trong nghiên cứu thuốc

Các loại thuốc trị bệnh trước khi đưa ra thị trường sẽ trải qua quá trình nghiên cứu kỹ càng trong phòng thí nghiệm. Tế bào gốc đa năng được sử dụng để kiểm tra hiệu quả và tính an toàn của chúng. 

Trong các nghiên cứu này, tế bào gốc đa năng được lập trình để phát triển thành các tế bào đặc hiệu mang các đặc tính của loại tế bào cần thử nghiệm thuốc. Ví dụ tế bào gốc trung mô có thể biệt hóa thành tế bào xương nhằm nghiên cứu về các loại thuốc điều trị các bệnh về xương khớp. 

Tế bào gốc đa năng là gì? Ứng dụng của tế bào gốc đa năng trong y học
Tế bào gốc đa năng có thể ứng dụng trong nghiên cứu thuốc.

Thử nghiệm này có thể cho biết thuốc mới có hiệu quả trên tế bào cũng như có gây tổn thương tế bào hay không. Bằng cách này, các nhà khoa học có thể sàng lọc độc tính của thuốc và đánh giá hiệu quả thuốc nhằm đảm bảo sản phẩm đạt đủ tiêu chuẩn để sử dụng cho bệnh nhân.

Ứng dụng tế bào gốc đa năng trong nghiên cứu bệnh

Bên cạnh đó, các tế bào tế bào gốc đa năng được ứng dụng trong nghiên cứu bệnh. Các nhà khoa học có thể sử dụng loại tế bào gốc tiềm năng này để mô hình bệnh lý cho các nghiên cứu, từ đó tìm hiểu về cơ chế bệnh sinh. Từ đây, họ sẽ có thêm thông tin chi tiết về các loại bệnh để mở rộng nghiên cứu về cách điều trị, phòng ngừa,…

Ứng dụng tế bào gốc đa năng trong điều trị bệnh

Tế bào gốc tạo máu (HSCs)

Tế bào gốc tạo máu là một tế bào gốc đa năng có thể chữa khỏi nhiều bệnh hiểm nghèo liên quan đến hệ tạo máu như đa u tủy xương, ung thư bạch cầu cấp tính, Thalassemia, rối loại suy giảm miễn dịch,…

Tế bào gốc trung mô (MSCs)
Tế bào gốc đa năng là gì? Ứng dụng của tế bào gốc đa năng trong y học

Tế bào gốc trung mô là một loại tế bào gốc đa năng.

• Bệnh lý miễn dịch: đa xơ cưng bì, Lupus, bệnh tự kỷ..

• Bệnh di truyền: Chứng loạn dưỡng cơ Duchenne

• Bệnh rối loạn chuyển hoá: bệnh tiểu đường, tăng mỡ máu, xơ gan

• Bệnh lý thần kinh: Parkinson, Alzheimer, phục hồi sau đột quị

• Chấn thương tuỷ sống, giúp mau lành vết thương, sau phẫu thuật

• Ung thư: gan, phổi, tuyến tiền liệt…

• Nhiều bệnh lý khác: Nhồi máu cơ tim, suy tim, suy thận, thoái hoá khớp, bệnh phổi

• Yếu sinh lý, vô sinh ở cả nam và nữ

• Tăng cường hệ miễn dịch, phòng chống nhiều bệnh nan y

• Điều trị các hội chứng hậu Covid-19

Ứng dụng tế bào gốc đa năng trong làm đẹp

Hiện nay, phương pháp chống lão hóa da bằng tế bào gốc trung mô MSCs, đặc biệt là tế bào gốc trung mô từ mô mỡ AD-MSCs đang được nhiều người quan tâm.

Việc cấy ghép tế bào gốc đa năng AD-MSCs sẽ giúp da tái tạo hoàn toàn mạng lưới sợi tơ oxytalan, elaunin và elastin. Từ đây, tế bào gốc đa năng này có thể làm giảm nếp nhăn trên da và thúc đẩy tăng sinh tế bào biểu bì, ức chế sự thoái hóa collagen đồng thời bảo vệ da khỏi sự lão hóa do tia cực tím gây ra.

Có thể thấy việc phát hiện ra các loại tế bào gốc, trong đó có tế bào gốc đa năng là một thành tựu vượt trội giúp mở ra tương lai mới cho y học hiện đại nói chung. Hy vọng thông qua bài viết, bạn đọc đã có thêm thông tin về tế bào gốc đa năng cũng như những ứng dụng của nó trong đời sống con người. 

Nếu bạn đang có nhu cầu tư vấn miễn phí dịch vụ tế bào gốc thì đừng ngần ngại liên hệ với Medeze qua thông tin dưới đây. 

Medeze – Ngân Hàng Lưu Trữ Tế Bào Gốc – Bảo Hiểm Sức Khỏe Trọn Đời Cho Bé

TP. Hồ Chí Minh

  • C34, Khu Biệt thự Thạnh Xuân, Phường Thạnh Xuân, Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh.
  • 116 Nguyễn Văn Hưởng, Phường Thảo Điền, Thành phố Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh.

Hà Nội

  • Tòa nhà Icon4, Tầng 16, 243A Đê La Thành, Quận Đống Đa, Hà Nội.

Hotline: 1900 633 686.

Tham khảo:

bioinformant.com

stemcellcareindia.com

dvcstem.com

ucsf.edu