Tế bào gốc xuất hiện và mở ra những tiềm năng vô cùng hứa hẹn trong giới y sinh. Đây được coi là ‘trợ thủ’ đắc lực trong việc hỗ trợ điều trị bệnh cũng như đáp ứng nhu cầu làm đẹp của con người. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu về tế bào gốc và phương pháp cấy tế bào gốc.
Hãy cùng Medeze tìm hiểu thông tin này trong bài viết dưới đây nhé!
Tế bào gốc là gì?
Tế bào gốc là những tế bào chưa biệt hóa, có khả năng tạo thành những tế bào chuyên biệt mới. Các nhà nghiên cứu đi sâu vào tìm hiểu và chỉ ra rằng tế bào gốc có thể ứng dụng trong việc tìm hiểu và hỗ trợ điều trị nhiều căn bệnh thường gặp như tiểu đường, tim mạch… Bên cạnh đó, tế bào gốc cũng được ứng dụng trong các phương pháp làm đẹp như trẻ hóa làn da.
Phương pháp cấy tế bào gốc là gì?
Có hai loại tế bào gốc đến từ cơ thể người: tế bào gốc phôi (Embryonic stem cells) và tế bào gốc trưởng thành (Adult stem cells). Ngoài ra, sau nhiều năm dày công nghiên cứu, các nhà khoa học đã thành công trong việc tạo ra Tế bào gốc đa năng cảm ứng (iPSC). Mỗi loại tế bào gốc lại có phương pháp cấy tế bào gốc khác nhau.
Tế bào gốc từ phôi thai
Tế bào gốc phôi thường là những phôi thừa được lấy từ phòng khám thụ tinh trong ống nghiệm (IVF). Đầu tiên, các bác sĩ sẽ cho thụ tinh trứng trong ống nghiệm. Kế tiếp, họ đem một số lượng trứng thụ tinh với tinh trùng. Trải qua giai đoạn kết hợp những tế bào này với nhau, phôi thai sẽ ra đời.
Phôi sẽ có hình dạng phôi nang hoặc túi phôi. Phôi nang sẽ bao gồm khoảng 150-200 tế bào. Số tế bào này phát triển thành hai phần: một khối tế bào bên ngoài sẽ trở thành một phần của nhau thai và một khối tế bào bên trong phát triển thành cơ thể người.
Khối tế bào bên trong chính là nơi chứa tế bào gốc phôi thai. Những tế bào gốc này tiếp tục phát triển theo thời gian và bắt đầu biệt hóa thành nhiều loại tế bào khác. Tế bào gốc phôi thai có thể biệt hóa thành bất cứ loại tế bào nào cơ thể cần. Đây là điểm ưu việt của chúng so với tế bào gốc từ mô trưởng thành.
Tế bào gốc từ mô trưởng thành (Adult Stem Cells – ASCs)
Một trong những phương pháp cấy tế bào gốc là sử dụng tế bào gốc từ mô trưởng thành. Để nuôi cấy tế bào gốc trưởng thành, các nhà khoa học trích xuất mẫu từ mô trưởng thành. Mô trưởng thành thường có trong tủy xương, mô mỡ, răng sữa, dây rốn, máu ngoại vi… Đặc biệt, tế bào gốc lấy từ răng sữa được chứng minh rằng mang lại nhiều ưu điểm hơn các tế bào gốc lấy từ những bộ phận khác của cơ thể.
Tế bào gốc đa năng cảm ứng (Induced pluripotent stem cells – iPSCs)
Ngày nay, các nhà khoa học đã thành công với phương pháp cấy tế bào gốc nhân tạo. Trái ngược với tế bào gốc phôi người (ES), các tế bào gốc đa năng cảm ứng (iPSCs) được nuôi cấy trong phòng thí nghiệm. Năm 2006, nhóm nghiên cứu của bác sĩ Shinya Yamanaka đã lấy các gen có biểu hiện ở tế bào gốc phôi chèn vào các tế bào trưởng thành. Họ nhận thấy quá trình tái lập trình (reprogramming) đã diễn ra, biến các tế bào trưởng thành trở lại trạng thái chưa trưởng thành giống với tế bào gốc phôi. Đây là tiền đề dẫn tới sự ra đời của Tế bào gốc đa năng cảm ứng.
Bên cạnh đó, vào năm 2016, các Các nhà khoa học từ Đại học bách khoa liên bang Thụy Sĩ (EPFL) đã tìm ra phương pháp thúc đẩy quá trình tái lập trình tế bào nhanh hơn bằng cách tác động vào môi trường vi mô xung quanh tế bào. Đây được tin là tín hiệu tích cực cho việc nuôi cấy tế bào gốc số lượng lớn nhằm ứng dụng vào quá trình nghiên cứu trong y khoa.
Phương pháp cấy tế bào gốc tự thân trong y học
Đối với bệnh ung thư
Cấy tế bào tự thân, còn được gọi là “cấy tự động” hoặc hóa trị kết hợp với truyền tế bào gốc, là phương pháp cấy tế bào gốc từ chính cơ thể của người bệnh. Với phương pháp cấy tự động, ung thư được điều trị bằng tế bào gốc của chính người bệnh đó.
Đầu tiên, tế bào gốc tự thân được thu thập và đông lạnh. Bệnh nhân trải qua liệu pháp hóa trị hoặc xạ trị, sau đó tế bào gốc được truyền lại vào dòng máu của bệnh nhân thông qua một ống truyền tĩnh mạch (IV).
Sau 24 giờ, tế bào gốc đến tủy xương, bắt đầu phát triển, chia tách và tạo ra các tế bào máu khỏe mạnh. Cấy tế bào tự thân được sử dụng để điều trị nhiều loại ung thư khác nhau, chẳng hạn như ung thư bạch cầu, tăng sinh tủy, đa u tủy, ung thư Hodgkin,… cùng với nhiều bệnh khác.
Tuy nhiên, phương pháp cấy tế bào gốc tự thân có một số rủi ro nhất định, cụ thể:
- Cảm giác chóng mặt hoặc ngứa ran ở tay và chân.
- Đau nhức, mệt mỏi và buồn nôn.
- Nguy cơ nhiễm trùng và các bệnh khác, đặc biệt là trong giai đoạn sau phẫu thuật khi hệ thống miễn dịch yếu. Các vi khuẩn trước đây không gây hại có thể gây ra biến chứng nghiêm trọng.
- Các vấn đề về hệ hô hấp, bao gồm viêm và viêm phổi.
Những rủi ro trên có thể gây trở ngại cho đến việc phục hồi của bệnh nhân sau khi điều trị ung thư bằng phương pháp này. Vì thế bạn có thể tham khảo thêm phương pháp tầm soát và hỗ trợ điều trị ung thư từ tế bào NK (Natural killer cell) của Medeze, đây được xem là phương pháp an toàn và hiệu quả trong việc xét nghiệm nguy cơ mắc bệnh ung thư cũng như hỗ trợ chữa bệnh ung thư mà không phải lo lắng về các vấn đề rủi ro của phương pháp cấy tế bào gốc tự thân.
Đối với bệnh bạch cầu
Sau khi được xạ trị hoặc hóa trị liều cao, các tế bào có trong cơ thể của bệnh nhân sẽ bị phá hủy, phương pháp cấy tế bào gốc tự thân vào cơ thể người bệnh sẽ giúp thay thế và bổ sung các tế bào cũ, giữ sức khỏe cho họ trong quá trình điều trị. Khác với các phương pháp cấy ghép khác, bệnh nhân không cần phẫu thuật, bác sĩ sẽ sử dụng phương pháp cấy tế bào gốc tự thân vào cơ thể họ qua ống thông tĩnh mạch (IV).
Các tế bào gốc tự thân sau khi được cấy sẽ di chuyển trong máu của người bệnh đi đến tủy xương. Sau đó chúng sẽ sản sinh và tạo ra các tế bào máu mới giúp thay thế các tế bào máu cũ, tế bào máu yếu…
Quá trình trên sẽ diễn ra vài tuần, vì vậy người bệnh nên ở lại bệnh viện để theo dõi và xem chỉ số tế bào máu có ở mức an toàn hay không. Nếu thành công, bệnh nhân có thể loại bỏ các tế bào ung thư hoặc làm chậm tiến độ phát triển của bệnh.
Phương pháp cấy tế bào gốc tự thân trong y học.
Phương pháp cấy tế bào gốc tự thân cho da mặt và làm đẹp
Hiện nay, làm đẹp cho da mặt nhờ sử dụng các đặc tính tái tạo của phương pháp cấy tế bào gốc lấy từ mỡ tự thân (AD-MSCs) đang được ưa chuộng hiện nay.
Việc sử dụng mỡ tự thân cho việc làm đẹp lần đầu tiên được ứng dụng bởi Neuber vào năm 1893 khi ông thu hoạch mỡ cánh tay của bệnh nhân để điều chỉnh vết sẹo trên khuôn mặt. Kể từ thời điểm đó, đã có rất nhiều mô tả về phương pháp cấy tế bào gốc từ mô mỡ tự thân vào cơ thể, nhưng một trong những mục đích phổ biến nhất hiện nay là để trẻ hóa, làm đẹp và tạo đường nét cho khuôn mặt.
Tại Medeze, tế bào gốc mô mỡ tự thân được phân lập, tăng sinh và lưu trữ nhằm sử dụng cho việc chống lão hóa, thúc đẩy tái tạo mô ở da mà không cần phẫu thuật, giúp trẻ hoá và cải thiện làn da.
Cách bảo quản tế bào gốc
Để phục vụ cho phương pháp cấy tế bào gốc, việc bảo quản chúng đúng cách cũng là một vấn đề vô cùng quan trọng. Thông thường, tế bào gốc sẽ được lưu trữ ở trong môi trường rất lạnh (từ 4˚C đến -196˚C).
Có thể thấy, việc nghiên cứu tế bào gốc đang mở ra rất nhiều hướng đi mới cho y học hiện đại. Hy vọng thông qua bài viết trên, bạn đọc sẽ có thêm thông tin về phương pháp cấy tế bào gốc và trả lời được câu hỏi cấy tế bào gốc có tốt không nhằm ứng dụng chúng vào nghiên cứu, điều trị bệnh lý. Nếu bạn có nhu cầu tìm hiểu về những đơn vị lưu trữ tế bào gốc uy tín ở Việt Nam, hãy liên hệ với Medeze qua thông tin dưới đây:
Medeze – Ngân Hàng Lưu Trữ Tế Bào Gốc – Bảo Hiểm Sức Khỏe Trọn Đời Cho Bé
TP. Hồ Chí Minh
- C34, Khu Biệt thự Thạnh Xuân, Phường Thạnh Xuân, Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh.
- 116 Nguyễn Văn Hưởng, Phường Thảo Điền, Thành phố Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh.
Hà Nội
- Tòa nhà Icon4, Tầng 16, 243A Đê La Thành, Quận Đống Đa, Hà Nội.
Hotline: 1900 633 686.
Tham khảo:
www.theguardian.com
news.harvard.edu
stemprotect.co.uk
cirm.ca.gov
vjsonline.org
cesti.gov.vn
criver.com
investor.medezegroup.com
