Xơ gan là một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng gây nguy hiểm cho con người trên toàn thế giới. Hiện nay, ghép gan là phương pháp phổ biến trong điều trị xơ gan mức độ nặng. Tuy nhiên tình trạng thiếu gan hiến tặng phù hợp, chi phí cao và các biến chứng phẫu thuật đã hạn chế việc áp dụng phương pháp ghép gan. Một số nghiên cứu ban đầu về điều trị xơ gan bằng tế bào gốc gần đây đã cho những kết quả tích cực, là tiền đề để áp dụng phương pháp này trong thực tế.

Tế bào gốc đang được nghiên cứu để điều trị nhiều bệnh lý nguy hiểm
Tế bào gốc đang được nghiên cứu để điều trị nhiều bệnh lý nguy hiểm

Xơ gan là gì?

Gan có vai trò rất quan trọng trong cơ thể và nó đảm nhiệm rất nhiều chức năng khác nhau ví dụ như vai trò trong tiêu hoá, sản xuất các yếu tố đông máu, chuyển hoá glucose, protein, lipid, chuyển hóa và đào thải các chất độc, dự trữ các chất…

Xơ gan là giai đoạn muộn của quá trình xơ hóa (tạo sẹo) ở gan do nhiều tác nhân khác nhau gây ra, chẳng hạn như viêm gan virus và nghiện rượu mãn tính. Xơ gan có thể gây ra các tổn thương gan không thể phục hồi, làm tăng đáng kể nguy cơ ung thư gan, đe dọa tính mạng người bệnh.

Xơ gan là không thể hồi phục và hầu hết bệnh nhân sẽ tiến triển nặng hơn theo thời gian. Một khi xơ gan đã đến giai đoạn mất bù, tức là phát triển vàng da, cổ trướng, chảy máu tĩnh mạch và rối loạn đông máu thì thời gian sống sót sau hai năm giảm xuống khoảng 50%.

Cơ chế sử dụng tế bào gốc trong điều trị xơ gan

Theo Clinicaltrials – tế bào gốc trung mô đã được nghiên cứu để điều trị các bệnh về gan cũng như các bệnh không liên quan đến gan.  Tế bào gốc trung mô đã thành công trong việc điều trị các tình trạng như bệnh ghép chống chủ kháng steroid cấp tính ở bệnh nhân được cấy ghép tế bào gốc tạo máu và cũng cho thấy cải thiện điểm số MELD ở bệnh gan giai đoạn cuối. Không có tác dụng phụ nghiêm trọng nào được quan sát thấy khi sử dụng tế bào gốc trung mô như một lựa chọn điều trị. Kết quả của các nghiên cứu được thực hiện cho đến nay đều khả quan và người ta khuyến khích nghiên cứu việc sử dụng MSC như liệu pháp tế bào để điều trị các bệnh về gan.

Mục tiêu của các nghiên cứu về sử dụng tế bào gốc trung mô để điều trị xơ gan là chứng minh rằng tế bào gốc tự thân an toàn để sử dụng cho bệnh nhân xơ gan cũng như chứng minh rằng tế bào gốc trung mô có thể cải thiện chức năng gan và kéo dài thời gian sống sót của bệnh nhân.

Mặc dù cơ chế điều trị dựa trên tế bào gốc trong bệnh xơ gan vẫn cần được tìm hiểu thêm, ba cơ chế khác nhau đã được đề xuất.

  • Cơ chế đầu tiên là các tế bào gốc có thể biệt hóa thành các tế bào gan.
  • Giả thuyết thứ hai liên quan đến phản ứng dung hợp tế bào gốc và tế bào gan sau đó tế bào gốc sẽ định hướng tái tạo chúng.
  • Giả thuyết cuối cùng là các tế bào gốc có thể tiết ra các cytokine tăng sinh có chứa các yếu tố tăng trưởng để thúc đẩy quá trình tái tạo gan, làm giảm viêm và điều hoà miễn dịch.
Điều trị xơ gan bằng tế bào gốc
Điều trị xơ gan bằng tế bào gốc đang có nhiều kết quả tích cực

Nhiều loại tế bào gốc khác nhau đã được nghiên cứu như một liệu pháp tái tạo cho bệnh xơ gan. Các tế bào gốc này bao gồm tế bào gốc trung mô tủy xương (MSC), tế bào đơn nhân tủy xương (MNC) và tế bào dương tính CD34 ngoại vi. Một số nghiên cứu ban đầu đã cho kết quả đáng khích lệ ở những bệnh nhân được ghép tế bào gốc từ tủy xương tự thân. Chức năng gan được cải thiện ở những bệnh nhân xơ gan như tăng nồng độ albumin, giảm nồng độ bilirubin trong huyết thanh, cải thiện chức năng đông máu và nâng cao chất lượng cuộc sống…

Xem thêm: Tế bào gốc đang giúp con người điều trị được những bệnh gì?

Điều trị xơ gan bằng tế bào gốc

Hiện nay, mới chỉ có một số ít các quốc gia tiến hành ghép tế bào gốc chữa xơ gan và Việt Nam là một trong những nước đi đầu trong phương pháp này. Quy trình các bước để ghép tại Việt Nam:

  • Khám sàng lọc và tư vấn trước ghép tế bào gốc
  • Nhập viện để tiến hành thu thập dịch tuỷ xương hoặc mô mỡ để tách chiết tế bào gốc (thời gian nằm viện 1 ngày)
  • Nuôi cấy tế bào gốc (thời gian khoảng 3 tuần). Nếu bệnh nhân được chỉ định truyền tế bào gốc nuôi cấy từ ngân hàng dây rốn thì không cần phải nhập viện để lấy tuỷ xương
  • Nhập viện Ghép tế bào gốc: Truyền Tế bào gốc vào động mạch gan tại phòng Cathlab, bệnh nhân về bệnh phòng để tiếp tục theo dõi trong 24h – 28h, sau đó bệnh nhân sẽ được xuất viện
  • Theo dõi, khám và đánh giá lại sau 1 tháng, 3 tháng, 6 tháng, 12 tháng sau ghép tế bào gốc

Tế bào gốc được tách và thu nhận từ rất nhiều nguồn ( máu cuống rốn, dây rốn, từ dịch tủy xương hoặc mô mỡ của cơ thể trưởng thành…) Tế bào gốc sau khi được tăng sinh đảm bảo đủ số lượng cần truyền và kiểm định các yêu cầu về chất lượng sẽ được truyền vào cơ thể người bệnh xơ gan qua đường tĩnh mạch hoặc động mạch gan.

Hiện tại, trên thế giới, chi phí ghép tế bào gốc điều trị bệnh gan khoảng 150.000 USD cho năm đầu tiên, đó sẽ là một trở ngại lớn với nhiều người trong việc tiếp cận liệu pháp này.

Live your life you love!

sent from Medeze with ❤️!