Tìm hiểu: Tế bào gốc lấy từ đâu trong cơ thể người?

Thuật ngữ tế bào gốc có thể gợi lên suy nghĩ về một số loại tế bào hiếm chỉ có thể được tìm thấy ở những vị trí rất cụ thể. Tuy nhiên điều này không đúng. Tế bào gốc khá phổ biến trong cơ thể, xuất hiện ở nhiều cơ quan và mô khác nhau bao gồm não, máu, tủy xương, mô cơ, da, tim và gan.

Ở những khu vực này, tế bào gốc nằm im cho đến khi cần thiết để tái tạo các mô bị mất hoặc bị tổn thương. Chúng có thể làm được điều này vì khả năng độc đáo của chúng là biệt hóa trở thành nhiều loại tế bào khác nhau và tái tạo nhanh chóng. Cùng tìm hiểu tế bào gốc lấy từ đâu qua bài viết dưới đây.

Yếu tố quyết định vị trí lấy tế bào gốc

Mặc dù tế bào gốc có thể tìm thấy được trên khắp cơ thể con người và có vẻ rất dễ để có thể thu thập được chúng. Tuy nhiên, để xác định được nơi thu thập và vị trí lấy tế bào gốc thì cần xem xét đến yếu tố khối lượng và tuổi của tế bào gốc.

Khối lượng của tế bào gốc là vô cùng quan trọng trong việc quyết định đến vị trí lấy tế bào gốc, chỉ khi khối lượng của chúng đủ lớn mới có thể lưu trữ và sử dụng sau này. Bên cạnh yếu tố khối lượng thì tuổi tác cũng là một yếu tố quan trọng cần xem xét. Bởi vì khi tế bào gốc già đi thì chúng sẽ mất khả năng sinh sản cũng như khả năng biệt hóa thành các loại tế bào khác. Chúng có thể bị nhiễm virus tiềm ẩn hay đã bị ảnh hưởng bởi một số căn bệnh hoặc đã tiếp xúc với chất độc và bị đột biến.

Tuy nhiên, việc tách tế bào gốc đã trưởng thành khỏi mẫu thu thập mới chỉ là bước đầu cần thực hiện. Sau đó, các tế bào gốc cần được phát triển đến một số lượng đủ lớn để có thể sử dụng và điều trị.

Bên cạnh đó, độ tinh khiết của tế bào gốc, tính dễ thu thập, mức độ chúng đã được chứng minh là thành công trong điều trị và dữ liệu lâm sàng… đều là các yếu tố chính về nguồn nào là nguồn ưu tiên để thu thập tế bào gốc. Đây là những yếu tố giải thích vì sao máu và mô cuống rốn đang được lưu trữ và sử dụng nhiều nhất do hai vị trí này dễ thu thập và chiết tách tế bào gốc hơn so với các vị trí khác.

tế bào gốc lấy từ đâu
Các yếu tố quyết định vị trí lấy tế bào gốc như: độ tuổi, độ tinh khiết, tính dễ thu thập,…

Tế bào gốc được lấy từ đâu?

Tế bào gốc được lấy từ tủy xương

Tế bào gốc có ở đâu? Vị trí đầu tiên có thể kể đến là tủy xương. Ở người trưởng thành, tủy xương rất giàu các tế bào gốc tạo máu giống như các tế bào gốc được tìm thấy trong máu dây rốn trẻ sơ sinh. Để thu thập tế bào gốc từ tủy xương, một cây kim sẽ được đưa vào trung tâm mềm của xương của người hiến tặng đã được gây mê. Sau đó các bác sĩ sẽ lấy tủy đỏ và chiết tách ra tế bào gốc.

Mặc dù chúng ta nên lấy tế bào gốc từ tủy xương của chính từ người cần nó, nhưng quy trình lấy tủy xương có thể quá sức đối với bệnh nhân hoặc tủy xương của bệnh nhân có thể bị bệnh quá nặng. Nếu xảy ra tình trạng trên, cách tốt nhất là chúng ta phải tìm được một người hiến tặng phù hợp.

Hiện nay, rất khó tìm được người hiến tặng phù hợp, và thật không may, tất cả các ca cấy ghép tế bào gốc được lấy từ tủy xương giữa những người không có chung huyết thống đều có nguy cơ cao xảy ra phản ứng tự miễn.

Tế bào gốc được lấy từ mô mỡ

Tế bào gốc được thu thập từ mô mỡ bằng một thủ thuật giống như hút mỡ xâm lấn. Loại tế bào gốc được lấy từ mô mỡ không giống với những tế bào được tìm thấy trong máu dây rốn hoặc tủy xương.

Tế bào gốc từ mô mỡ có triển vọng trong việc chữa trị bệnh tim và thận, chữa lành vết thương, làm đẹp và một số bệnh tự miễn dịch.

tế bào gốc lấy từ đâu
Lấy tế bào gốc ở đâu? Có thể lấy tế bào gốc từ mô mỡ

Tế bào gốc được lấy từ máu và mô dây rốn

Tế bào gốc máu cuống rốn được phát hiện vào năm 1978 và ca cấy ghép máu cuống rốn đầu tiên thành công vào năm 1988. Từ đó nhiều công trình nghiên cứu về loại tế bào này được thực hiện rộng rãi. Cuối những năm 90, tế bào gốc mô dây rốn được phát hiện và được nghiên cứu ứng dụng.

Tế bào gốc máu và mô cuống rốn trẻ sơ sinh có chất lượng đặc biệt, là tế bào gốc dành riêng cho mô tinh khiết nhất và trẻ nhất có thể thu thập và hoạt động hiệu quả hơn so với tế bào gốc trưởng thành từ các nguồn khác. Chúng cũng dễ dàng được thu thập tại thời điểm mới sinh mà không ảnh hưởng tới mẹ và bé.

Tế bào gốc máu ngoại vi được lấy từ người hiến tặng

Máu chứa các tế bào gốc nhưng không quá nhiều. Để thu thập một số lượng lớn các tế bào gốc từ máu, máu và hệ thống miễn dịch trong tủy xương cần phải được đưa ra ngoài cơ thể con người, chính vì thế chúng được gọi là tế bào gốc máu “ngoại vi”.

Để lấy được loại tế bào gốc này, các bác sĩ sẽ thực hiện quy trình không phẫu thuật được gọi là apheresis. Quy trình bắt đầu vài ngày trước khi cấy ghép tế bào gốc bằng cách tiêm để các tế bào gốc trong tủy xương đi vào dòng máu.

Sau đó, máu được lấy từ một cánh tay và được lọc qua máy để bắt các tế bào gốc từ máu ngoại vi. Phần máu còn lại được đưa trở lại cánh tay còn lại của người hiến tặng thông qua một cây kim khác.

Thật không may, các tế bào gốc này đã được chứng minh là kém hiệu quả hơn so với các tế bào gốc từ máu dây rốn và tủy xương. Trong một phân tích tổng hợp của 9 thử nghiệm với tổng số 1.111 bệnh nhân (nghiên cứu công bố tại https://www.hindawi.com/journals/bmr/2012/834040/), các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng thời gian để ghép xương chậm hơn và tần suất mắc bệnh so với vật chủ cao hơn trong các ca cấy ghép sử dụng máu ngoại vi so với tủy xương.

Các nhà nghiên cứu tin rằng điều này có liên quan đến việc loại bỏ các tế bào gốc khỏi môi trường tủy xương của chúng mặc dù lý do chính xác không rõ ràng.

Mô nhau thai

Nhau thai và các mô nước ối khác cũng là một nguồn phong phú của cùng một loại tế bào gốc được tìm thấy trong máu và mô dây rốn. Và cũng như với mô dây rốn, chúng có thể dễ dàng được thu thập tại thời điểm sinh.

Mặc dù có những điểm tương đồng với mô dây rốn, nhưng điểm khác biệt chính là mô nhau thai có sự pha trộn giữa các tế bào gốc của em bé và mẹ, và để chúng được sử dụng đúng cách trong điều trị tế bào gốc, chúng cần phải được tách biệt.

Trong đó, tế bào gốc của người mẹ thường tái tạo nhanh hơn tế bào gốc của thai nhi, nên tế bào gốc nhau thai có nhiều khả năng được bảo quản để sử dụng độc quyền cho người mẹ.

tế bào gốc lấy từ đâu
Tế bào gốc được lấy từ mô nhau thai thường được sử dụng cho người mẹ

Răng sữa

Một khám phá mới là tế bào gốc trong tủy răng. Răng chứa cùng một loại tế bào gốc như mô mỡ vì vậy, một lần nữa, chúng không được sử dụng để điều trị ung thư máu và các bệnh mà máu cuống rốn hoặc tủy xương điều trị.

Còn quá sớm để biết liệu tủy răng có được chứng minh là nguồn chất lượng để thu thập tế bào gốc hay không, và một vấn đề nữa là khối lượng tế bào gốc có trong răng sữa được biết là rất nhỏ.

Tủy răng như một nguồn tế bào gốc là một ý tưởng mới, và có thể nó có tiềm năng, nhưng nó vẫn phải trải qua nhiều năm thử nghiệm, thu thập dữ liệu và phân tích trước khi được áp dụng trong thực tế.

tế bào gốc lấy từ đâu
Lấy tế bào gốc từ đâu? Tế bào gốc có thể được lấy từ răng sữa

Vai trò của các loại tế bào gốc trong cơ thể người

Như những gì đã phân tích, tế bào gốc sẽ không trực tiếp tham gia vào quá trình hay nhiệm vụ cụ thể nào trong cơ thể. Tuy nhiên, tế bào gốc giữ vai trò không thể thiếu đối với cơ thể của chúng ta.

Trong một số trường hợp, tế bào gốc có thể biệt hóa và thay thế vị trí của các loại tế bào khác trong cơ thể người như tế bào máu, tế bào cơ, tế bào thần kinh,…

Đặc biệt, một nhiệm vụ quan trọng của tế bào gốc đã được các nhà nghiên cứu khoa học chứng minh là chúng có thể giúp tái tạo các mô bị tổn thương nghiêm trọng. Để kích thích quá trình tái tạo mô diễn ra, chúng ta cần tạo điều kiện thuận lợi phù hợp cho tế bào gốc hoạt động. Từ đó, các tế bào gốc sẽ giúp những tổn thương mô nhanh chóng được phục hồi.

tế bào gốc lấy từ đâu
Tế bào gốc có nhiệm vụ quan trọng trong cơ thể người

Trên đây là một số thông tin giúp bạn đọc biết rằng tế bào gốc lấy từ đâu. Medeze hy vọng đây sẽ là những thông tin hữu ích cho bạn khi tìm hiểu về loại tế bào này. Liên hệ ngay chúng tôi nếu bạn đọc có bất kỳ thắc mắc nào cần giải đáp.

Medeze – Ngân Hàng Lưu Trữ Tế Bào Gốc – Bảo Hiểm Sức Khỏe Trọn Đời Cho Bé

  • Địa chỉ văn phòng: 116 Nguyễn Văn Hưởng, Phường Thảo Điền, Thành phố Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.
  • Hotline: 1900 633 686.