Ở người bình thường, cơ thể sở hữu hệ miễn dịch khỏe mạnh có thể giảm nguy cơ trở nặng do nhiễm Covid-19. Việc chủ động tiêm vắc xin đủ mũi, nâng cao sức đề kháng qua chế độ ăn uống, nghỉ ngơi khoa học, kết hợp với thực hiện nghiêm các biện pháp phòng, chống dịch sẽ giúp bảo vệ sức khỏe hiệu quả trước dịch bệnh.

Sức đề kháng của cơ thể với Covid 19

Theo bệnh viện đa khoa Tâm Anh, Virus Corona là một loại siêu vi rút đã, đang và sẽ gây ra những trận dịch lớn ảnh hưởng khắp thế giới về tốc độ lây nhiễm và số ca tử vong, bất chấp những tiến bộ khoa học kỹ thuật. Hiện chỉ có hệ miễn dịch “vi diệu” trong chính cơ thể chúng ta mới có khả năng giúp chúng ta vượt qua Covid 19.

Để phòng ngừa, tránh bị nhiễm bệnh virus, nguyên tắc đầu tiên phải giữ khoảng cách khi tiếp xúc người khác, đeo khẩu trang, vệ sinh cá nhân, sát khuẩn các bề mặt tiếp xúc… Nhưng có lẽ, cũng khó mà tránh được mãi mãi, vì chúng ta sống là phải giao tiếp. Virus corona sẽ còn vật chủ để ký gửi và nhảy nhót khắp nơi. Một khi đã nhiễm virus, chỉ còn biết dựa vào sức đề kháng của chính cơ thể mình để tiêu diệt virus, bình phục sức khỏe chống lại sự phát triển và lây lan của virus cho người khác.

Covid ảnh hưởng xấu tới sức khỏe.
Covid ảnh hưởng xấu tới sức khỏe. Ảnh Bộ Y tế.

Cũng như các loại virus khác, virus corona xâm nhập cơ thể qua đường hô hấp sẽ gặp hệ thống hàng rào chống đỡ đầu tiên chính là những kháng thể không đặc hiệu IgA (có sẵn trên lớp màng nhày bề mặt niêm mạc mũi, hầu, họng đường hô hấp, hoặc là đường ruột)… Nếu virus độc lực mạnh vượt qua được hàng rào nhày và IgA này, sẽ xâm nhập được vào tế bào niêm mạc đường hô hấp. Từ đó “mượn cơ sở vật chất” của tế bào người để nhân đôi, nhân tư, nhân tám… Đến một mật độ virus đủ nhiều sẽ phá vỡ màng tế bào và xuất hiện nhiều virus trong dịch nhày của niêm mạc mũi họng. Giai đoạn này nếu người bệnh ho, hắt hơi hay nói chuyện với người khác thì khả năng lây lan bệnh sẽ rất cao.

Sự xâm nhập của virus vào cơ thể sẽ kích hoạt hệ thống miễn dịch đặc hiệu để tạo ra kháng thể giai đoạn đầu IgM và giai đoạn sau IgG để giết chết tất cả virus tồn tại trong cơ thể. Mật độ virus trong dịch hô hấp sẽ giảm từ từ và biến mất. Người bệnh không còn lây nhiễm cho người khác nữa. Quá trình này thường mất một vài tuần.

Những người cơ thể có hệ miễn dịch tốt, sẽ tạo nhanh và nhiều kháng thể. Bệnh sẽ nhẹ và nhanh khỏi. Triệu chứng không có hoặc ít.

Ngược lại, những người có sức đề kháng yếu, sẽ dễ bị phát bệnh hơn, bình phục lâu hơn. Đôi khi, cơ thể lại bị bội nhiễm thêm vi khuẩn hoặc có biến chứng nặng hơn.

Khi cơ thể bị suy dinh dưỡng, thiếu đạm hoặc các vi chất như vitamin A, vitamin C, sắt, kẽm… việc sản xuất kháng thể, các tế bào bạch cầu chống nhiễm trùng sẽ bị suy yếu. Cơ thể vì thế bị giảm sức đề kháng.

Biểu hiện của việc suy giảm sức đề kháng, chính là dễ mắc các bệnh nhiễm trùng như: viêm đường hô hấp, viêm phổi, tiêu chảy… thường xuyên và kéo dài.

Các biện pháp tăng cường sức khỏe trước Covid

Với phương châm “phòng bệnh hơn chữa bệnh”, các biện pháp tăng cường sức đề kháng của cơ thể như tiêm phòng vacxin, có một chế độ ăn uống, nghỉ ngơi khoa học luôn là những biện pháp hữu hiệu, được ưu tiên hàng đầu.

Tiêm vắc xin

Theo Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Hoa Kỳ, tiêm chủng COVID-19 là cách an toàn nhất để xây dựng khả năng phòng bệnh. Tiêm chủng COVID-19 giúp bảo vệ mọi người bằng cách tạo ra phản ứng kháng thể mà không phải trải qua tình trạng bị bệnh.

Tiêm vắc xin.
Tiêm vắc xin. Ảnh Báo Thanh Niên

Tiêm chủng COVID-19 có thể làm giảm nguy cơ bạn bị nhiễm và làm lây lan loại vi-rút gây bệnh COVID-19. Vắc-xin cũng có thể giúp giảm tỉ lệ bệnh nhân trở nặng và tử vong.

Các vi-rút liên tục thay đổi, bao gồm cả vi-rút gây bệnh COVID-19. Những thay đổi này xuất hiện theo thời gian và có thể dẫn tới việc xuất hiện các biến thể có thể có các đặc tính mới. Vắc-xin tiếp tục giảm nguy cơ nhiễm vi-rút gây bệnh COVID-19 ở người và chúng có hiệu quả cao đối với bệnh nghiêm trọng.

Dinh dưỡng

Theo VNVC, thống kê về các đối tượng có nguy cơ cao mắc Covid-19, thì người cao tuổi và người mắc các bệnh nền chiếm tỷ lệ cao, do sức đề kháng kém hơn các đối tượng khác. Sức đề kháng và miễn dịch của con người được hình thành và phát triển kể từ khi họ được sinh ra, điều kiện quyết định để tạo ra sức đề kháng và miễn dịch khỏe mạnh là do chế độ dinh dưỡng lành mạnh, cân đối và lối sống.

Bộ Y tế khuyến khích người dân áp dụng công thức dinh dưỡng 4-5-1 vào bữa ăn hàng ngày, song song với việc tăng cường vận động và giữ gìn vệ sinh cá nhân để mỗi người sẽ là “một lá chắn thép” vững chắc trong công cuộc chiến đấu với Covid-19.

Cụ thể, trong công thức dinh dưỡng 4-5-1 của Viện Dinh dưỡng Quốc gia, số 4 chính là chế độ ăn cân đối 4 yếu tố: chất sinh năng lượng (Carbohydrate; protein; lipid), protein (động vật và thực vật), lipid (động  vật và thực vật) và vitamin, khoáng chất.

Tiếp đó, số 5 trong công thức này nghĩa là, để đảm bảo tính đa dạng của các bữa ăn cần phải có ít nhất 5/8 nhóm thực phẩm. Các nhóm bao gồm:

  • Nhóm lương thực (gạo, mì) là thức ăn cơ bản và nguồn cung cấp năng lượng chủ yếu cho cơ thể.
  • Nhóm các loại hạt (đậu, đỗ, vừng, lạc,…) là nguồn cung cấp chất đạm thực vật cho cơ thể; sữa và các sản phẩm từ sữa là nguồn cung cấp chất đạm động vật và canxi quan trọng cho cơ thể.
  • Nhóm thịt các loại, cá, hải sản: cung cấp chất đạm động vật, đặc biệt các axit amin cần thiết mà cơ thể không tự tổng hợp được; nhóm trứng và các sản phẩm của trứng là nguồn cung cấp chất đạm động vật và nhiều chất dinh dưỡng quý cho cơ thể.
  • Nhóm củ quả màu vàng, da cam, màu đỏ (cà rốt, bí ngô, gấc, cà chua) hoặc rau tươi có màu xanh thẫm là nguồn cung cấp vitamin và chất khoáng quan trọng cho cơ thể. Loại rau càng sẫm màu càng có giá trị dinh dưỡng với cơ thể.
  • Nhóm rau củ quả khác (su hào, củ cải…) cung cấp vitamin, chất khoáng và chất xơ. Và nhóm dầu ăn, mỡ các loại là nguồn cung cấp năng lượng và các axit béo cần thiết cho cơ thể.

Cuối cùng, số 1 chính là mỗi bữa ăn trong một ngày cần sự hài hòa giữa các nhóm chất và thực phẩm. Công thức dinh dưỡng 4-5-1 cho thấy, trong mỗi bữa ăn phải đảm bảo tính đa dạng, cân đối không kiêng khem hoặc lạm dụng bất cứ thực phẩm nào.

Thực phẩm giúp tăng sức đề kháng
Nhiều loại thực phẩm giúp tăng sức đề kháng của cơ thể. Ảnh minh họa.

Ngoài ra có một số thực phẩm được các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo giúp cơ thể tăng cường sức đề kháng tối ưu như:

  • Trái cây họ quýt: Chứa nhiều vitamin C
  • Ớt chuông đỏ: Nguồn cung cấp vitamin A, B, E6…
  • Bông cải xanh: Giàu vitamin A, C và E
  • Tỏi: Tỏi còn chứa hàm lượng lớn vitamin A, B, C, D,… và rất nhiều khoáng chất cần thiết như i-ốt, canxi, magie… Tỏi là thực phẩm hàng đầu không chỉ giúp nâng cao nâng cao sức đề kháng mà còn giúp phòng tránh các dịch bệnh khác
  • Gừng: Giảm viêm, giảm đau họng.
  • Sữa chua: Chứa hàm lượng lợi khuẩn lớn cho cơ thể và là nguồn cung cấp vitamin D
  • Hạnh nhân: Chứa vitamin E
  • Nghệ: Nghệ chứa hàm lượng “hợp chất quý” curcumin cao, nghệ được biết rộng rãi nhờ công dụng hỗ trợ trong việc làm đẹp da, bảo vệ gan, dạ dày.
  • Trà xanh: Lá trà xanh có chứa chất flavonoid – một chất có tác dụng chống oxy hóa.

Thói quen lành mạnh

Ngủ đủ giấc

Giấc ngủ và khả năng miễn dịch có mối liên hệ chặt chẽ với nhau. Trên thực tế, giấc ngủ không đủ hoặc chất lượng kém có liên quan đến việc bạn dễ bị ốm hơn. Trong một nghiên cứu ở 164 người trưởng thành khỏe mạnh, những người ngủ ít hơn 6 giờ mỗi đêm có nhiều khả năng bị cảm lạnh hơn những người ngủ 6 giờ trở lên mỗi đêm.

Nghỉ ngơi đầy đủ có thể tăng cường khả năng miễn dịch tự nhiên của cơ thể. Ngoài ra, khi bị ốm, bạn có thể ngủ nhiều hơn để cho phép hệ thống miễn dịch chống lại bệnh tật tốt hơn. Người lớn nên đặt mục tiêu ngủ từ 7 giờ trở lên mỗi đêm, trong khi thanh thiếu niên cần 8–10 giờ và trẻ nhỏ hơn và trẻ sơ sinh lên đến 14 giờ/ngày.

Tập thể dục thường xuyên

Các nghiên cứu chỉ ra rằng ngay cả một buổi tập thể dục vừa phải cũng có thể tăng hiệu quả của vaccine ở những người có hệ miễn dịch bị tổn thương.

Hơn nữa, tập thể dục thường xuyên, vừa phải có thể làm giảm viêm và giúp các tế bào miễn dịch tái tạo thường xuyên.

Tránh căng thẳng

Giảm căng thẳng và lo lắng là chìa khóa cho sức khỏe miễn dịch khỏe mạnh. Căng thẳng lâu dài thúc đẩy tình trạng viêm, cũng như mất cân bằng chức năng tế bào miễn dịch. Đặc biệt, căng thẳng tâm lý kéo dài có thể làm ức chế phản ứng miễn dịch ở trẻ.

Các hoạt động có thể giúp bạn kiểm soát căng thẳng bao gồm thiền, tập thể dục, viết nhật ký, yoga và các thực hành chánh niệm khác…

Xem thêm: Phục hồi, tái tạo sức khỏe sau Covid bằng Tế bào gốc

Live your life you love!

sent from Medeze with ❤️!